Садир Палван

Дәрисниң мавзуси: Садир өзи хохәңзә

Дәрисниң мәхсити: 1. Оқуғучиларға хәлқимизниң батур қошақчиси һәм

нахшичиси Садир Палванниң һаяти вә униң нахшилири

билән тонуштуруш.

2. Хәлқимизниң бай музыка сәнъитигә болған

қизиқишини ашуруш.

3. Музыкилиқ билимини йетилдүрүш арқилиқ

вәтәнпәрвәрликкә, әмгәкчанлиққа, достлуққа

тәрбийиләш.

Қоллинилидиған усул: чүшәндүрүш, мәшиқләндүрүш, сөһбәт,үгитиш

Көрнәклик қураллар: Нахшичиниң портриети дәрислик, равап, нахша нотиси,

сүрәтләр в.б

Дәрисниң бериши

І. Уюштуруш қисми:

Оқуғучиларни уюштуруп, дәрискә жәлип қилиш, дәристә бар- йоқларни бәлгүләш,

ІІ. Өй тапшурмисини сораш:

Ғазиза Жубанованиң һаяти вә униң әсәрлири?

ІІІ. Өткән мавзулар бойичә билимини тәкшүрәш:

Оқуғучиларға өткән мавзулар бойичә соаллар қоюш арқилиқ билимини тәкшүрәш.

    1.Оратория дегинимиз немә?

    2. Хор вә хордики авазларниң бөлүниши?

    3.Аманнисахан Нәфси қандақ муқам ижат қилған?

    4.«Әсирләр садаси» ораториясини ким ижат қилған?

    5.Қапан Мусинниң қандақ әсәрлири бар?

Оқуғучиларға өткән мавзулар бойичә карточкилар билән ишләп, уларниң чүшәнмигән йәрлирини чүшәндүрүп, диққитини йеңи мавзуға жәлип қилиш.

ІҮ.Мәхсәт қоюш:

Оқуғучиларға «Садир дәп етим қалди» нахшиси вә дутар әсвави билән тонуштуруш

арқилиқ вәтәнпәрвәрликкә, әмгәкчанлиққа, достлуққа тәрбийиләш.

Ү. Йеңи мавзу

Балилар бүгүн биз Хәлиқ арисидин чиққан батур, күрәшчан қошақчи вә нахшичи Садир Палван бовимизниң һаяти вә униң ижат қилған нахшилири билән тонушимиз.

Садир Хушахмәт оғли 1798 – жили Или тәвәсиниң Угуң мәһәлисидә кәмбәғәл дехан аилисидә дунияға кәлгән. Кичигидинла тетик һәм зерәк өскән Садир хушхой, шох, нахшичи һәм қошақчи қатарлиқ хисләтлири билән хәлиққә тонулған. Манжур зомигәр әмәлдарлириниң зомигәрлиги, вәһшилиги яш Садирниң қәлбидә нәпрәт ойғитиду. Садир он бәш яшлиридин башлапла уларниң тәқивигә учрайду. У өз қошақлирида «Садир дәп етим яман, он бәш яшта аталған» дәп бекарға ейтмиған. Униң авази күчлүк вә наһайити йеқимлиқ болғачқа, у хәлиқ нахшилирини интайин йеқимлиқ, сәвирлик билән ейтатти.

Униң етиз ериқ ишлирини қилған пәйттә яки һәр хил той төкүн мәрасимлирида жамаәтчиликниң тәливи билән ейтқан нахшилири, өзигә хас мәзмунға егә қошақлирида хәлиқни әркинликкә үндиши билән тиңшиғучиларни қулаққа йеқимлиқ вә өзиниң димиғида нахша ейтидиған хаңруқ үнигә лайиқлаштуруп ейтиши билән пәхирлинәтти. Униң «Садир дәп етим қалди», «Мәпигә чүшкән билән», «Садирниң мингән ети» қатарлиқ нахшилири вә мувапиқ өзгәртишләр арқилиқ тарқилип жүргән әл ағинилири тәрипидин «Садир хаңруқ нахшилири» дәп нам алған чирайлиқ һәм йеқимлиқ нахшилири сақлинип кәлмәктә.

Садир Палван – исиянкар хәлиқ батури, шаир вә нахшичи. Униң нахшилирида әркинлик, азатлиқ күйлиниду. Уни зомигәрләр нәччә қетим тутуп, ямулға солиған. Лекин у дайим қечип чиқип, күрәш қилған.

Садир дәп етим қалди

Садир дәп етим қалди,

Даңзида хетим қалди.

Хетимни оқуп бақсам,

Бәш балам житим қалди.

Ямулни тешип қоюп,

Икки чиқтим талаға.

Мени баққан бәш яйи

Әнди қалди балаға.

<img width="«62»" height="«123»" src="«file:///C:/Users/9322~1/AppData/Local/Temp/msohtmlclip1/01/clip_image001.gif»" v:shapes="_x0000_s1048">Мәшиқлиниш үчүн.

<img width="«655»" height="«75»" src="«file:///C:/Users/9322~1/AppData/Local/Temp/msohtmlclip1/01/clip_image002.gif»" v:shapes="_x0000_s1026 _x0000_s1027 _x0000_s1028 _x0000_s1037 _x0000_s1039 _x0000_s1040 _x0000_s1041 _x0000_s1042 _x0000_s1043 _x0000_s1044 _x0000_s1045 _x0000_s1046">

<img width="«23»" height="«11»" src="«file:///C:/Users/9322~1/AppData/Local/Temp/msohtmlclip1/01/clip_image003.gif»" v:shapes="_x0000_s1036"><img width="«25»" height="«11»" src="«file:///C:/Users/9322~1/AppData/Local/Temp/msohtmlclip1/01/clip_image004.gif»" v:shapes="_x0000_s1035"><img width="«2»" height="«43»" src="«file:///C:/Users/9322~1/AppData/Local/Temp/msohtmlclip1/01/clip_image005.gif»" v:shapes="_x0000_s1038"><img width="«655»" height="«2»" src="«file:///C:/Users/9322~1/AppData/Local/Temp/msohtmlclip1/01/clip_image006.gif»" v:shapes="_x0000_s1029">.

<img width="«26»" height="«11»" src="«file:///C:/Users/9322~1/AppData/Local/Temp/msohtmlclip1/01/clip_image007.gif»" v:shapes="_x0000_s1034"><img width="«26»" height="«12»" src="«file:///C:/Users/9322~1/AppData/Local/Temp/msohtmlclip1/01/clip_image008.gif»" v:shapes="_x0000_s1033"><img width="«30»" height="«11»" src="«file:///C:/Users/9322~1/AppData/Local/Temp/msohtmlclip1/01/clip_image009.gif»" v:shapes="_x0000_s1032"><img width="«23»" height="«11»" src="«file:///C:/Users/9322~1/AppData/Local/Temp/msohtmlclip1/01/clip_image010.gif»" v:shapes="_x0000_s1031"><img width="«655»" height="«2»" src="«file:///C:/Users/9322~1/AppData/Local/Temp/msohtmlclip1/01/clip_image011.gif»" v:shapes="_x0000_s1030">

<img width="«42»" height="«2»" src="«file:///C:/Users/9322~1/AppData/Local/Temp/msohtmlclip1/01/clip_image012.gif»" v:shapes="_x0000_s1047">

VІ. Йеңи мавзу бойичә билимини тәкшүрәш:

Оқуғучиларға йеңи мавзу бойичә соаллар қоюш арқилиқ билимини тәкшүрәш.

VIІ. Йеңи мавзу бойичә билимини йәкүнләш:

Мана, балилар бүгүн биз хәлқимизниң қорқумсиз батур, нахшичи вә қошақчи бовимизниң Садир Палванниң һаяти вә униң нахшилири билән тонуштуқ,

бүгүнки мавзу бойичә чүшәнмигән йәрлириңлар болса сораңлар.

VII Өйгә тапшурма: 32 – бәт оқуш

Баһалаш:


Сабақ жоспарлары сайты,      www.jospar.kz - 1084814

Пікірлер (0)

Пікір жазылған жоқ, алғашқы болыңыз!

Сайт редакциясының

Электронды почтасы:

bioustaz@mail.ru

Блогтағы жазбалар