Блум таксономиясы бойынша сабақ жоспарын құру әдістемесі

8 қыркүйек 2014 - Талғат Ануарбек

Блум таксономиясы бойынша сабақжоспарынқұру әдістемесі

Бенджамин Блум – америкалық оқыту әдістемесінің психологі, Блум таксономиясының авторы. Пенсильванияда Ленсфорд қаласында туылған, 1935 жылы Пенсильван университетін бакалавр және магистр деңгейлерімен бітірген, 1942 жылы Чикаго университетінде докторлық деңгейін қорғады. «Блум таксономиясы» атты кітабында өз теориясын дамытқан.

1956 жылы Бенджамин Блумның төрағалық етуімен білім беру комитеті әзірлеген Блум таксономиясы сын тұрғысынан ойлауды қарастыруға болатын ойлау дағдыларының кеңінен қолданылатын иерархиялық моделі болып табылады. Блум таксономиясының мақсаты – оқытудың неғұрлым тұтас нысанын құру./МАН-43 бет./

Дағдылар

Мазмұны

Оқушы нені білу керек?

Тапсырмалардың түрі

Мысалдар

Білу

Таным мен ойлаудың де төмен деңгейі. Бұл категория мәлiметтердi қайталау немесе тану арқылы есте қалай сақталғанын тексеруге бағытталады, мағлұмат пен деректердi еске түсiредi.

·Қолданылған терминдерді біледі (есте сақтайды және қайталайды);

·Нақты фактілерді біледі;

·Жұмыстың орындалу ретін біледі,

·Негізгі ұғымдарды біледі;

·Ережелерді, қағидаларды біледі.

Кім? Не? Қашан? Қайда? Ережелерді, теорияларды формуларды еске түсіру, жазу, атап көрсету, жатқа айту; анықтамалар мен атауларды қайталау, олардың қолдану тәртiбiн айту.

— Зат есім деген не?

— Етістік деген не?

-Алманы пайдаланудың денсаулық үшін қандай пайдасы бар?

Түсіну

Таным мен ойлаудың орта деңгейі.

НегНегзгі идеяларды ұйымдастыру, салыстыру, түсіндіру, сипаттау және бекіту жолымен фактілермен идеяларды түсінетіндегін көрсету:

Оқу материалын түсінген ретінде келесідей әрекеттерді атқаруды атауға болады:

Аударма жасау /трансляция/ – оқу материалын бір «тілден» екінші «тілге» ауыстыру

(мысалы, сөзбен келтірілген мәліметті кесте, схемамен көрсету, т.б.);Интерпретация – оқу материалын «өз сөзімен» түсіндіру, қысқаша баяндау;

Экстраполяция-/ Жорамалдау/ Құбылыстың бір бөлігіне қатысты түйіндерді оның екінші бөлігіне тарқату;

оқу материалдары бойынша әңгіменің әрі қарай не туралы болатындығын, оның салдары мен нәтижелерін болжау.

·Фактілерді, ережелерді, қағидаларды түсінеді;

·Сөзбен келтірілген материалды, схемалар, графиктер, диаграммаларды түрлендіреді;

·Сөзбен келтірілген материалды математикалық ұғымдарға өзгертеді;

·Берілген ақпарат бойынша болашақта туындалуы ықтимал салдарын сипаттайды.

Қалай? Неліктен?

Сөйлемді аяқтаңыз; сөйлемді өзгертіңіз; өзара байланысын түсіндіріңіз; айырмашылығын көрсетініз; өз сөзіңізбен айтыңыз; графикті, суретті түсіндіріп беріңіз.

-Зат есім етістікті саластыр

— Түсiнгенiңiздi өз сөзiңiзбен айтып беріңіз;

— Зерттеуiңiздi таблица жүзiнде көрсетiп, қысқаша мазмұндап берiңiз;

— Шығарманың сюжетiн өз сөзiңiзбен әңгімелеп берiңiз.

-Алма мен апельсинді пайдаланудың денсаулыққа пайдасын салыстырыңыз.

Қолдану

Таным мен ойлаудың орта деңгейі.

Жаңа білімдерді, әдістерді және ережелерді түрлі нұсқада пайдалану. Бұл категория оқу материалын нақты жағдайда және мүлдем жаңа ситуацияда қолдануды меңзейді. Мұнда ережелерді, әдістерді, ұғымдарды, заңдарды, қағидаларды, теорияларды, практикалық тұрғыдан қолдану кіреді. Оқу нәтижелері түсіну деңгейіне қарағанда материалды тереңірек игеруді талап етеді.

— Ұғымдар мен қағидаларды жаңа жағдайларда қолданады;

-Заңдар мен теорияларды практикалық тұрғыдан нақты ситуацияларда қолданады;

— Әдіс немесе жұмыс ретін дұрыс қолданатындығын көрсетеді.

Жасап көр; таблица, график жаса; қолдану мақсатын түсіндір.

Оқушыларда метафора мен теңеу туралы түсiнiк бар (Білім), олардың айырмашылығы да белгiлi (Түсiну), ендi олар Абайдың “Қыс” өлеңiнде метафора мен теңеу қандай бейнелерді құрастыратындығын айтып беруi керек.

Бәліш пісіру үшін алманың қандай түрі жарамды, неге?

Талдау

Таным мен ойлаудың жоғарғы деңгейі.

Дәйектер мен себептерге сәйкес ақпаратты тексеру және жіктеу. Қорытынды жасау және жалпылаудың болғанын растайтын дәлелдерді анықтау.

Оқу материалының құрылымы анық көрінуі үшін оны құрамдас бөліктерге бөлу: бүтіннің бөліктерін ажырату; бүтіннің бөліктерінің арасындағы өзара байланыстарды анықтау. Бұл категория оқу материалының мазмұнын сезінумен қатар оның ішкі құрылысын қалайша құралатындығын меңзейді.

-Элементтерді талдау,

-Қарым қатынасты талдау,

Ұйымдастыру қағидаттарын талдау;

— Жасырын (көзге көрінбейтін) жәйттерді ашады;

— Ойдың өрбуінен қателер мен олқылықтарды айқындайды,

— Фактілер мен олардың салдарының арасын ажыратады;

— Ұсынылған фактілердің маңыздылығын айқындайды.

Құрылымы қандай? Салдары неде?

Топтастырыңыз; салыстырыңыз; себебін талдаңыз.

— Теореманың екi бөлiгiн салыстырыңыз.

— “Ер туған жерiне, ит тойған жерiне”деген мақалды қалай түсiнесiз?

— Алма қосып дайындайтын 4 түрлі тағам түрін айтыңыз. Оның ішінде ең денсаулыққа пайдалысын дәлелдеп беріңіз.

Жинақтау

Таным мен ойлаудың жоғарғы деңгейі.

Жаңа үлгідегі әртүрлі тәсілдермен элементтерді қиыстыру арқылы ақпараттарды жүйелеу немесе балама шешім ұсыну;

Оқу материалының элементтерінен жаңашыл сипаттан бүтінді (нәтижені) құрастыру. Жаңа нәтиже ретінде оқу материалдарын мүлдем өзгеше реттейтін хабарлама (баяндама, сөз), жұмыс жоспары, схемаларды атауға болады. Мұндай оқу нәтижелері жаңа мазмұн мен жаңа құрылымдарды жасап шығаратын шығармашылық әрекеттерді қолдануды талап етеді.

— Шығармашылық тұрғыдан кішігірім шығарма (эссе) жазады;

— Тәжірибе жасаудың өзіндік жоспарын ұсынады;

— Қандай да болмасын проблеманы шешу үшін өз білімдерін шығрамшылықпен қолданады.

Өз шешіміңізді табыңыз, алгоритм құрастырыңыз, баламасын табыңыз, бөліктерден құраңыз, жүйелестіріңіз, зерттеңіз.

1.Эссе, шығарма, өлең, шешендiк (ораторлық) сөз, сценарий, компьютерлiк бағдарлама жазу.

2. Мәлiмет бойынша барлық бiлiмдi тиянақтап, оны бiр жүйеге келтiрiп, жоспар немесе кесте құру (Тәжірибенi жоспарлап, нәтижесiн бақылау).

3. Ғылыми гипотеза (болжау) құрастырып, ұсыну

4. Алма бәлішінің жаңа түрін ойлап табыңыз.

Бағалау

Таным мен ойлаудың жоғарғы деңгейі.

Пікірмен таныстыру және оны дәлелдеу, ақпарат бойынша қорытынды жасау және жұмыс сапасын бағалау.Оқу материалының маңызын анықтау, ол туралы өзіндік пікір келтіру, ойын білдіру. Бұл деңгей алдыңғы категориялардың оқу нәтижелелеріне қол жеткізуді меңзейді.

— Оқу материалы құрылымының логикасын жазбаша түрде бағалайды;

— Ішкі немесе сыртқы критерийлерге сүйеніп, оқу материалының маңыздылығын айқындатады;

— Жасалған шешімдер мен қорытындылардың берілген фактілерге сәйкестігін анықтайды.

«Сiздiң ойыңызша бұл дұрыс/бұрыс, маңызды ма/емес пе, жақтайсыз ба/ қарсысыз ба?» деген пiкiрталас, полемика мен дау-дамай туғызатын сұрақтар арқылы жүзеге асырылады.

Мектептен кейін балаларға алма бәлішін берген пайдалы деп санайсыз ба?

Неге – иә, немесе неге – жоқ?

Осыған ұқсас жазбалар:

ҰстаздарғаҚазақстан жаңа экономикалық саясат кезінде(1921-1925жж)

Сабақ жоспарлары сайты,      www.jospar.kz - 1072410

Пікірлер (9)

Сайт редакциясының

Электронды почтасы:

bioustaz@mail.ru

Блогтағы жазбалар