Блоги
Жазбалар лентасы (347) Барлық блогтар Жекелік Ұжымдық
НҰр+1сабақта
Бірінші сыныпқа барған Бауыржан мұғалімінің сөздерді буынға бөлуі туралы түсіндірмесін тыңдап отырды. Ша-на, ба-ла т,б мұғалім шапалағын әр буын айтқанда ұрып неше буын бар екенін түсіндірді. Енді балалар өздерің "бауырсақ" деген сөзді буынға бөліңдер - деп тапсырма берді. Сонда Бауыржан: - "Мұғалім үлкен бауырсақ па, кішкентай бауырсақ па?" депті.
Берекелі Боранқұл!Берекелі Боранқұл!
Киелі берекелі Боранқұлым,

Өрісінде ойнайды тай мен құлын.

Байлығым газымменен мұнайым бар,

Жайғасқан жазығымен Боранқұлым!

Боранқұл берекелі ыстық маған,

Бұл өлке ұшырды ғой талай маман.

Әлемнің қай жеріне барсаңдағы,

Қашанда туған ауыл ыстық саған!
7"Ә"сынып оқушысы Батырғалиева Нұрайна "Боранқұл"Қасым Аманжоловтың өзім туралы өлеңін оқи отырып шығарған өлеңім
7"ә"сынып оқушысы Батырғалиева Нұрайна
"Өзім туралы"
Мен өзімді ешқашан да мақтамаймын,
біреудің ала жібін аттамаймын.
Мен біреуді шынымен жақсы көрсем,
оны ешқашан қиындықта тастамаймын.
Мен өзімді әрқашан да саралаймын,
ақ сүт берген анашымды аялаймын.
Көмек беру керек болса достарыма,
қолымдағы барымды аямаймын.
Бұным менің өзімді мақтау емес
бұным менің өзімді жақтау емес
адамдардың мен тулалы ойларын да
сан қилы қып өзгерту мақсат емес.
7"Ә"сынып оқушысы Батырғалиева Нұрайна "Боранқұл""Боранқұл"
7ә сынып оқушысы Батырғалиева Нұрайна "Боранқұл"
Туған жерім Боранқұлым,
сен деп өтем мәңгілік.
Құмды өлкем,боранды өлкем,
айтамыз біз ән қылып.
Сағынамын алыс кетсем табиғатын елімнің,
сағынамын алыс кетсем.
Жусан исін жерімнің.
Туған жерім Боранқұлым,
сен деп өтем мәңгілік.
Құнарлы өлкем мұнайлы өлкем,
көркейе бер жаңғырып.
Информатиктерге көмекҚауіпсіздік техникасының ережелері
Қауіпсіздік техникасының ережелері

Қауіпсіздік техникасының ережелерін төмендегі пункттерге бөлуге болады:
1. Жалпы
2. ДК-де жұмыс істеу алдында
3. Жұмыс істеу кезінде
4. Авариялық жағдайларда
5. Жұмысты аяқтағанда

Жалпы қауіпсіздік талаптары:
1. Мұғалімнің рұқсатынсыз құрал-жабдықтарды орнынан қозғауға, сымдарға, розеткаларға, штепсельдің айырына, штекерге тиісуге тыйым салынады.
2. Мұғалімнің рұқсатынсыз сыныпқа кіруге және сыныптан шығуға болмайды.
3. Мұғалімнің рұқсатынсыз сыныпта жүруге болмайды.
4. ДК-де су киіммен және су қолмен жұмыс істеуге болмайды.
5. Корпусы мен сымдарының бүтіндігі бұзылған (ашық) ДК-де жұмыс істеуге тыйым салынады.
6. Үстелге, ДК-дің жанына сумка, портфель, кітап қоюға болмайды. Үстелде тек дәптер мен қалам ғана жатуы керек.
7. Пернетақтаның үстіне ештеңені қоюға болмайды.
8. Компьютер сыныбында жүгіруге, ойнауға, жолдастарыңның көңілін қажетсіз аударуға, бөгде жұмыстарды істеуге тыйым салынады.

ДК-де жұмыс істеуді бастау алдында қойылатын қауіпсіздік талаптары:
1. ДК электр тогына қосылмаған жағдайда сымдардың, ДК-дің корпусының бүтіндігін және айыру (изоляция) бұзылмағанын қарап шығып, олардың дұрыс жағдайда екендігіне көз жеткізу керек.
2. Жұмыс кезінде оларға тие бермеу үшін, сымдар салбырап тұрмауына көңіл бөлу керек.

ДК-мен жұмыс кезіндегі қауіпсіздік талаптары:
1. Компьютерде жұмыс істеу кезінде көздің экраннан ең қолайлы қашықтығын (60-70 см) сақтау керек.
2. Келушілер кіргенде оқушылардың орнынан тұруының қажеті жоқ.
3. Көз талғанда немесе шаршағанда орнынан тұрмай көзді дем алдыратын бірнеше жаттығу орындау керек.
4. Оқушылар электр тогымен зақымданғанда алғашқы медициналық көмек көрсету әдістерін, өрт сөндіргішпен жұмыс істеу және өрт сөндіру әдістерін білуі керек.
5. Оқушылар көзді дем алдыру жаттығуларын білуі керек.

Апат жағдайлардағы қауіпсіздік талаптары:
1. ДК-де жұмыс істеу барысында ақауларын байқағанда, түтін немесе әдеттен тыс дыбыстар пайда болғанда жұмысты тоқтатып, аппаратураны өшіру және оқытушыға хабарлау керек.
2. Қажет болса, өртті сөндіруге көмектесу керек.
3. Қажет болса, электр тогымен зақымданғандарға алғашқы көмек көрсете білу керек.
4. Компьютер сыныбында өртті сумен өшіруге болмайтынын білу керек. Мұнда құмды немесе көбікті өрт сөндіргішті пайдалануға болады.
5. Егер зақымданған адам электр тогының әсерінде болса, оны жалаңаш қолмен ұстауға болмайтынын білу керек. Зақымданушыны электр тогын өткізбейтін материалдарды пайдаланып босатуға болады.

ДК-де жұмысты аяқтау қауіпсіздігінің талаптары:
1. Аппаратураны оқытушының нұсқауымен өшіру керек.
2. Жұмыс орнын ретке келтіру керек.

Алғашқы медициналық көмек көрсету әдістері

Электр тогымен зақымданғанда көмек көрсету:
1. Токты ажырату (тарату тақтасындағы тумблерді өшіру);
2. Зақымданған адамды электр тогының әсерінен электр тогын өткізбейтін қол астындағы материалдарды пайдаланып босату;
3. Зақымданған адамды қарап шығып, оған зардабының ауырлығына байланысты көмек көрсету;
4. Дәрігер шақыру (мектептің медпунктінен, 03 телефоны арқылы жедел жәрдем немесе жақын жердегі емдеу мекемесінен).

Күйгенде көмек көрсету:
1. Ауруды сездірмейтін және тыныштандыратын дәрілер беру (анальгин, валерьянка);
2. Күйген жеріне май жағу (ванилин);
3. Жарақаттанған жерге микробтар түспеуі үшін алдын ала целлофанмен орап, суық судың астына ұтау;
4. Дәрігер шақыру.

Демі тоқтағанда көмек көрсету:
1. Зақымданған адамды тілінің аузындағы қалпын тексеру керек, егер ары қарай кетіп қалған болса, қолмен орнына келтіру;
2. Дәрігер шақыру.
3. Демі қалпына келгенше немесе дәрігерлер келіп жеткенше қолдан дем алдыру (ауыздан-ауызға) керек.







Көз талғанда жасайтын жаттығулар

1-жаттығу
 Көздеріңнің бұлшық етін қатайтып, бірнеше секунд жұмыңдар.
 Көздеріңнің бұлшық етін босаңсытып, ашыңдар.
Бұл кезде бірқалыпты дем алыңдар. 4-5 рет қайталаңдар.
2-жаттығу
 Кеңсірікке қарап тұрып, 3 рет терең дем алыңдар.
 Алысқа қадалып қараңдар.
3-жаттығу
 Бастарыңды бұрмай, ОҢҒА қарап, көз тіккен нүктені белгілеңдер.
 Алысқа қадалып қараңдар.
4-жаттығу
 Бастарыңды бұрмай, СОЛҒА қарап, көз тіккен нүктені белгілеңдер.
 Алысқа қадалып қараңдар.
5-жаттығу
 Бастарыңды бұрмай, ЖОҒАРЫ қарап, көздерің түскен нүктені белгілеңдер.
 Алысқа қадалып қараңдар.
6-жаттығу
 Бастарыңды бұрмай, ТӨМЕН қарап, көздерің түскен нүктені белгілеңдер.
 Алысқа қадалып қараңдар.
7-жаттығу
 Көздеріңді 20-30 секунд бойы жиі-жиі жыпылықтатыңдар.

Жаттығуларды оқушылармен бірге орындап шығу.
Информатика және ЕТ кабинетіндегі қауіпсіздікті сақтау бойынша нұсқау беру журналына тіркеу.


Оқушылар жоғарыдағы техникалық қауіпсіздік ережесімен толық танысқаннан кейін төмендегі журналға қол қою.
Ұстаздық жолдаАнамдай болған асыл жан
Анамдай болған асыл жан.
Мен бұл әңгімемді, жүрегімнен шыққан шын сырымды Орал – Қазақстан арнасында өткен «Ене мен келін арасында қандай сыйластық бар?»- деген хабарға жауап деп ойлаймын.
Кейінгі кезде: «Ене қандай болуы керек, келін қандай міндет атқару керек? Қалай болғанда келін менен ененің арасы жақын болады?» - деген проблемалық сұрақтар жие көтеріліп жүр.
Неге бұлай? Әлде өмірде жұмыс-жұмыс деп жүріп бір жерден қате жібердік пе? Ене мен келін арасындағы сыйластық қазақ даласының жазылмаған заңында қатаң сақталған еді ғой.
Соған да бағынбай барамыз ба?
Осындай ой түйткілден кейін мен де өз енем (анамдай болған) жайлы айтуды жөн деп таптым.
Осыдан 20 жыл бұрын бір әулеттің желкілдеген тұңғышы, жоғары оқу орнын бітірген жас мұғалім осы бір киелі шаңыраққа келін болып табалдырық аттадым.
Мен түскен шаңырақ ауылға өте сыйлы, татулығы жарасқан, менен бұрын да келін түсіріп, қыздарын ұзатқан әулет болатын.
Менен бұрынғы абысындарым Зоя, Нұргүл атты апаларым енемізді «Апа» деген екен. Өйткені олардың жолдастары, екі үлкен қайнағаларды ата мен әженің баласы деп қазақы дәстүр бойынша тәрбиелеген.
Жалпы бұл әулеттің балаларының барлығы – ата – әже тәрбиесін көрген жандар.
Мен өзім алғаш келін болып түскен күннен бастап өз енемді ( біздің жақта ата – ене, қайнағалардың атын айту келінге әбестік көрінеді, бірақ оқырманға түсінікті болуы үшін енемнің аты – жөнін айтайын, ол – Мусина Лайық. Бұған үлкендер жағы түсіністікпен қарар) «Мама», атамды «Папа» деп атадым. Бұл сөздер қанша орысша болса да, маған осы жандар үшін жақын сөз осы сияқты болып көрінді.
Мамам өте байсалды, үнемі күліп жүретін, ешкімге артық сөз айтпайтын аңқылдаған, аузын ашса ар жағынан жүрегі көрінетін асыл жан еді.
Жолдасым Нұрбергеннің маған айтқан мына сөзі мәңгі есімде: «Әкем жайлы сен білесің, ол кісі өзі сыйлай білетін, өзін сыйлата білетін жан. Ал енді сенің қарым – қатынасың апаммен жиі болады ғой. Апам- ата – енені, он баланы тәрбиелеген жан. Ешқашан жолдасының, ата – енесінің алдынан кесе өтпеген, жалғыз қайнысы мен келінін құдайындай сыйлаған, қайын сіңлі, күйеу балаларын қадірлеген жуас адам. Сондықтан саған бар айтарым, анамды сыйла, анамды қадірле... Мен сенен басқа ештеме сұрамаймын...»
Осы сөзін мен ешқашан ұмытпадым. Және бүгін жазып отырған себебім, үйленетін жігіттер өзінің болашақ жарына осылай айта ма екен, айтпаса осыдан кейін айтып жүрсін.
Мамам менен кейінде бірнеше келінді қолына түсірді. Тәрбиеледі, анасындай болды, немерелерін өсірді, қызығын қызықтады. Мамам келіндерінің арасында жүріп, бір келінді бір келінге ешқашан жамандаған емес, қайта кішкене жақсылығын көрсе қуанып, үнемі айтып жүретін. Біз түгел бөтен кісіге қатты сөз айтпаған. Ренжіп қалса, үндемей қалатын. Артынан жаңа былай деп айтайын деп едім деп отыратын. Мен туу мама айтып тастасаң қайтеді, ол сенен жас қой, неге сөйлетіп қоясың десем, қой жарар айта берсін, маған жұқпайды, ол негізі жақсы ғой бірдемеге ренжіп тұрған шығар деп сөзді басқа жаққа бұрып жылы жауып қоя салатын.
Қазір ойлап отырсам осының барлығы бізге кешірімді болуды көрсеткен үлгі өнегесі екен ғой.
Қалдығайтыда Қайнысы мен келіні тұрды. (Біздер тәте, апа дейміз. Әкеміздің туған інісі.) Сол кісілерді үнемі мақтап, әрбір ісін, сөзін үлгі қылып отырушы еді.Ол кісілер бала-шағасымен үйге жие келетін, әр келгені қуаныш жиын-той болатын, әр келген сайын қой сойып, балаларына құлақ беретін. Осындай жоралғыны барлық ағайынына жасайтын. Біздің әулеттің заңында келген қонаққа ет асу, сый сияпат көрсету қатаң сақталған. Осының барлығына мамам ешқашан шаршамайтын, келіндерімен бірге жүгіріп жүріп қонақ күтісетін. Бұл дегенің тума-туыс арасындағы сыйластықты кейінгілерге үлгі ету екен ғой.
Мамам ешқашан былай істе деп айтпайтын, былай істеу керек сияқты, осылай істесе дұрыс сияқты, оны өзіңде білесің ғой, өздерің жақсы істейсіңдер деп мақтап қоятын. Біз соған риза болып шаба беруші едік. Яғни мамам келіндерді қалай жұмсау керектігін дәл білуші еді.
Әкеміздің жағасын ешқашан кір шалмаушы еді, үнемі тап-таза қылып киімін тазалап қоятын. Үнемі папаң біледі деп, алдынан кесе көлденең шықпайтын. Бұл дегенің келіндерін өз күйеулерін (өзінің балаларын) қалай сыйлау керектігін көрсеткен үлгісі екен.
Қазіргі кезде кейбір енелер келіндеріне менің баламды былай сыйлау керексің деп алып, олардың әкесінің жер жебіріне жетіп, айтпасты айтып жататындар бар ғой. Осындай жағдайларды естігенде мамамның іс-әрекеті көз алдыма келіп, үнемі айтып отырамын.
Бізді мамам ешқашан жұмыстан қалдырған емес. Немерелерін балпанақтай қылып, өзі бағып өсірісті. Тіпті оқуымызды тереңдетіп жалғастыруға өзі себепші болды, мен балаларды бағам, сендер оқып алыңдар, жейтін нандарың ғой деп қасымыздан табылатын. Ауылдағы құрдас кемпірлері мамама «студент кемпір» деп ат қойған.
Біздер кейіннен қаланың қасына Подстепный ауылына көшіп келдік, артымыздан қайныларым жанұяларымен келе бастады. Екі қайным осында үйленді. Енді Үшана мен қала арасында жол сала бастады. Қолында сөмкесі, балаларына ауылдың сәлем сауқаты, қасында немерелері. Немерелерін ауылға алып кетіп бағады, әке - шещесін сағынды деп алып келе жатады. Осының өзі өте бір қызығы бітпес дәурен болатын. Қалаға келгенде барлық баласының үйіне барып қонушы еді. Қашан келеді екен деп асыға күтуші едік.
Ауылдан келгеннен кейін әр демалыс сайын Біздің үлкен баламыз Дулатты ертіп алып, не болмаса мен өзім еріп бала-шағасын, одан қала берді Тәтемнің үйіне (соңғы уақытта Тәтемдер қалаға көшіп келген болатын.) барушы едік. Базарға шығып базар аралаушы едік. Осындай қызық дәурен бітпейтіндей көрінуші еді, сөйтсем бұл да жалған дүние екен...
Зулап жатқан өмір-ай, мамамсыз екі қысты, екі көктемді артқа тастадық. Тұңғыш немересі Дарияның тойын көрсем деуші еді, оған жете алмады.., онсыз той өткіздік. Өзі бағып, соңғы сәтіне дейін бесігін тербеткен Кәусарының тілі «Әжем» деп шықты. Өзі көрмеген Аягүл немересі суретінен «Мынау менің әжем» деп көрсетіп жүр.
Мен өзімді осындай әулетке, осындай анаға келін болып түскеніме бақыттымын деп санаймын.
Қазіргі кезде бірнәрсеге сәл келісе алмай қалсақ, мамам барда осылай болмаушы еді ғой, қой бұнымыз дұрыс емес деп ақылға салып қоя қоямыз. Бұл сабырлылық та ана бойынан бізге дарығаны да. Өйткені қазақта «Келін қайынененің топырағынан» дейтін жақсы сөз бар ғой.
Мамамыз салып кеткен сара жолмен келіндері апалы-сіңілідей жүріп келеміз.
Мамамыз қонаққа барғанмен, карта, лото ойнамаған. Қазіргі кезде келіндері де сондай ойнамайды. Басымыз қосыла қалса мамамның әр ісін айтып әңгімелеп отырамыз. Сағынамыз, бір жағымыз бос тұрғандай, бір нәрсе жетпейтіндей көрінеді. Бұл да жақсы адамның жақсылығы емес пе?!
Анамыз өте бір асыл жан еді. Әлі де арамызда жүрсе болатын еді, бірақ бұл бір алланың ісі. Ендігі айтарым анамның жаны жанатта болсын деп тілейміз.
Өз замандастарыма айтарым бізде осындай ене болуға дайындалуымыз керек. Бізге де уақыт келді, сондықтан өмірден түйгенді уақытында жүзеге асыруымыз керек деп ойлаймын.

Сембі Жансая Хасанқызы,
Жүсіпқалиевтар келіні
Теректі ауданы,
Подстепный ауылы.
Менин хаттарымОзим туралы
Мен 1983 жылы Мангыстау облысы, Бейнеу ауданында омирге келдим. Бир улкен отбасынын коптен куткен улкен немереси болдым. Менин айткандарымнын бари зан болды ата-анам ушин. 1989 жылы Бейнеу ауданындагы Сынгырлау орта мектебине 1-сыныпка бардым. Сол мектепте 2000 жылы 11-сыныпты аяктап, Актау каласындагы Ш.Есенов атындагы АктГУ-га биология жане химия панинин мугалими мамандыгы бойынша окуга тусип, 2005 жылы сол оку орнын аяктадым. 2004 жылдан бери Актау каласындагы №5 орта мектепте биология жане химия панинен сабак берип келемин. Турмыска шыктым сол жылы, казир 9 жасар улым бар. Оз омириме ризамын. Осындай кунге жеткизген Аллага мында бир шукир.
Turgan Nabieva +1 352 Пікір жоқ
Акция жайындаСындарлы оқыту теориясының негіздері
Кембридждік бағдарламаның 7модулімен тәрбиенің 12 бағытын ықпалдастыру турасында өз ойларыңызды ортаға сала отырсаңыздар!
Информатиктерге көмекИнформатика пәні бойынша тест сұрақтары
Информатика пәні бойынша тест сұрақтары
I- нұсқа
1. Дұрыс пікірді белгіле.
А) монитор — шығару құрылғысы
В) пернетақта — енгізу және шығару құрылғысы
С) принтер — кодтау құрылғысы
Д) NoteBook типті компьютер— қалта калькуляторы
Е) CD-ROM — енгізу құрылғысы

2. Дисплей экранының ең кіші элементі қалай аталады?
А) пиксель
В) вектор
С) нүкте
Д) растр
Е) люминофор дақылы

3. Дж. Фон Нейман былайша атақты ...
А) сандық есептеуіш машиналарын тұрғызудың негізгі принципін құрастырушы В) алғашқы электронды есептеуіш машинасын құрушы
С) Ада программалау тілін құрушы
Д) алғашқы электронды лампаларын құрушы
Е) БИС құрушы

4. ДК –ның жедел жады туралы айтуға болады?
А) бұл – ДК жұмысын жылдамдату үшін қолданылатын жад
В) ДК–ді өшірген кезде сақталады
С) ДК–ді өшірген кезде тазартылады
Д) операциялық жүйе орналасқан жадтың бір бөлігі
Е) файлдарды өзгерткеннен кейін оларды сақтап қалу қызметін атқарды

5. Компьютерде аяқталмаған бағдарламалық өнімді орнату барысында толық жұмыс қосымшасы қалыптасады оны қалай айтады?
А) дистрибутивті
В) директивті
С) драйверлер
Д) деинсталляторлар
Е) мастерлер

6. Екінші деңгейлі ЭЕМ базалық элементі.
А) транзисторлар
В) электронды лампа
С) микросхемалар
Д) интегралды жүйе
Е) үлкен интегралдық схемалар

7. Операциялық жүйелерге мыналарды жазуға болады?
А) MS DOS 6.2, Windows ХР, UNIX
В) Qbasic , Kobol, PL/1
С) Excel 7.0, Access, FoxPro
Д) NC, VC, Windows 3.1
Е) PowerPoint, Word, Paint



8. K?.txt файлындағы "?" символы нені бейнелеу қызметін атқарады?
А) К әрпінен кейін тұрған кез-келген бір символды
В) құпия сөзді (пароль)
С) К әрпінің соңында тұратын кез-келген символдар санын блдіреді
Д) файлдың атында бұл жағдайда сол символ тұрған жерінде қате бар
Е) файл атындағы тек қана осындай символды

9. K*.txt файлы атындағы "*" символы нені бейнелеу қызметін атқарады?
А) К әрпінің соңында тұратын кез-келген символдар санын блдіреді
В) К әрпінің алдында тұрған кез-келген бір символды
С) құпия сөзді (пароль)
Д) файлдың атында бұл жағдайда сол символ тұрған жерінде қате бар
Е) файл атындағы тек қана осындай символды

10. Microsoft Windows ортасында жұмыс жасау барысында қатар орналасқан файлдарды белгілеу үшін қай пернені басып тұру керек:
А) shift
В) ctrl
С) alt
Д) tab
Е) insert

11. 8 битпен кодталатын ең үлкен бүтін оң сан.
А) 256
В) 127
С) 255
Д) 512
С) 99999999

12. 10 саны (ондық санау жүйесіндегі) екілік санау жүйесінде былай бейнеленеді.
А) 1010
В) 10
С) 2
Д) 100
Е) 11

13. Кодтау теориясында және хабарлама жіберу барысындағы бит дегеніміз ...
А) {0,1}екілік альфавитінің екілік таңбасы
В) бір символды кодтау үшін қажет сегізразрядты екілік код
С) кез келген хабарламаның ақпарттық көлемі
Д) символ латын алфавитінің символы
Е) 1024 байт

14. Санау жүйесінің негізі деп нені айтамыз?
А) санау жүйесіндегі санды жазу үшін қолданылатын символдар саны
В) төрт битпен бейнеленетін максимальді сан
С) санды жазу үшін қолданылатын әріптер саны
Д) санды жазу үшін қолданылатын цифрлар саны
Е) санау жүйесіндегі санның дұрыс құрылуы

15. А пікірі ақиқат және В пікірі жалған болғандағы жауабы ақиқат болатын пікірді көрсетіңіз.
А) (В немесе А) және А
В) (А немесе В) және В
С) (В және А) және В
Д) (В және С) және не А
Е) (А және С) және не В

16. Егер А – 1 , В – 0 болса, онда А AND B мәні қандай болады?
А) 0
В) анықталмаған, яғни мәлімет жеткіліксіз
С) 1
Д) 2
Е) 10

17. Алгоритм тармақталу алгоритімі болып табылады, егер ...
А) оның орындалу әрекеті шарттардың ақиқаттығына байланысты болса
В) бір әрекетті бірнеше рет қайталайтын болса
С) оның командалары қандай-да бір шарттарға тәуелсіз бірінен-кейін бірі тізбектеле еркін тәртіппен орындалса
Д) оны кесте түрінде ұсынамыз
Е) ол көмекші алгоритмдерден тұрады

18. Нақты бір атқарушыға алгоритм жазған кезде, тек қана оның командалар жүйесіне кіретін командаларды ғана қолдануға болады - деген сөйлем алгоритмнің мынандай қасиетіне тәуелді ...
А) түсініктілік
В) жалпылық
С) дискреттілік
Д) нәтижелік
Е) детерминаттық

19. Pascal тілінде атау ретінде нені қолдануға болмайды?
А) or
В) br
С) wr
Д) ar
Е) dr

20. Паскаль программасында типтерді бейнелеу бөлігінде қандай қызметші сөз қолданылады?
А) TYPE
В) CONST
С) LABEL
Д) VAR
Е) USES

21. BEGIN…END операторлық жақшасына алынған конструкция қалай аталады?
А) қайталау операторы
В) құрылымдық оператор
С) программа мәтініне түсіндірме
Д) нақты түсіндірме
Е) қарапайым оператор

22. Тұрақтылардың дұрыс ұйымдастырылған жазылуын көрсет.
А) CONST a=10 b=7 c=6
В) CONST a, b, c = 6, 7, 10
С) CONSTANTS a=10; b=7; c=6
Д) CONST a=10, b=7, c=6
Е) CONST a:=10; b:=7; c:=6

23. Паскаль программасындағы логикалық айнымалылардың типі.
А) boolean
В) real
С) integer
Д) double
Е) string

24. Паскальдағы меншіктеу операторының дұрыс жазылуын көрсет:
А) z := x/y – 1/x*x
В) x/y – 1/x*x = z
С) x/y – 1/x*x := z
Д) z = x/y – 1/x*x
Е) z := xy – 1x*x

25. Х(10) массивінің дұрыс берілуін көрсет:
А) TYPE T=array [1..10] of real; VAR X:T;
В) TYPE T=array [1,10] of real; VAR X:T;
С) TYPE T=array [1...10] of real; VAR X:T;
Д) TYPE T:array [1..10] of real; VAR X=T;
Е) TYPE T=array [1..10] of real; VAR X:=T;






























II- нұсқа

1. Программаның бастапқы мәтіні толығымен ЭЕМ кодына айналу процесі.
А) компоновка
В) интерпретация
С) компиляция
Д) түзету
Е) көшіру

2. Процедураның нақты параметрі.
А) процедураны шақыруда
В) тақырыпта сипаттау
С) программа берілгендерін сипаттауда көрсетіледі
Д) көрсетілмейді
Е) процедураның аралық айнымалыларын сипаттауда көрсетіледі

3. Мына алгоритм орындалуының нәтижесі D := 1; D := 0; D := D + D;
А) 0
В) 2
С) 1
Д) 10
Е) 3

4. Мәтіндік редактордың қалып күй жолында курсордың қалпын анықтауда көрсетіледі.
А) қатар мен бағана нөмірі
В) терілген мәтіндегі қатар саны
С) мәтіндегі беттің нөмірі
Д) мәтіндегі символ саны
Е) мәтін көлемі

5. Мәтіннің ең кіші элементі
А) таңба (символ)
В) жол
С) абзац
Д) бет
Е) сөз

6. Электрондық кестенің ұяшығы төмендегідей идентификацияланады.
А) қатар мен бағананың қиылысуындағы ұяшықтың атауын көрсету жолымен
В) ұяшыққа бөлінген оперативті жадтағы машиналық сөздің адресімен
С) арнайы кодталған сөзбен
Д) қолданушы берген атаумен
Е) ұяшық орналасқан қатардың нөмірі мен бағана атауы қиылысқан

7. Берілген формулалар арасынан электрондық кестеге арналған формуланы тап
А) =A3*B8+12
В) А1=A3*B8+12
С) A3*B8+12
Д) A3B8+12
Е) А1=A3B8+12

8. Электрондық кестеде мынадай түсінік бар:
А) ұяшық
В) алаң
С) идентификатор
Д) кілт
Е) жазу

9. Ms Excel-де А11:А23 ұяшық диапазонындағы ең үлкен мәнді табу үшін мына формуланы қолдану керек.
А) МАКС(А11:А23)
В) МАКС(А11;А23)
С) МАКСИ(А11:А23)
Д) МАКС(А11-А23)
Е) МАКС{А11:А23}

10. Ms Excel мына арифметикалық операцияның қолдану мүмкін емес.
А) (бүтін бөлу)
В) + (қосу), - (азайту)
С) ^ (дәреже)
Д) * (көбейту)
Е) / (бөлу)

11. Реляциялық мәліметтер қорының нақты аналогы.
А) екі өлшемді кесте
В) вектор
С) генеалогиялық ағаш
Д) файл
Е) берілгендердің реттелмеген көптігі

12. Мәліметтер қоры өрісінің мінездемесіне жатпайды?
А) кілті
В) қайталанбас атауы
С) типі
Д) ұзындығы
Е) форматы

13. Жергілікті компьютерлік желіде бір-біріне тізбектеле қосылған барлық жұмыс станциясының конфигурациясы.
А) сақиналы
В) желілік
С) радиалды
Д) шиналық
Е) ағаштәрізді

14. Ауқымды желінің қысқаша жазылуы:
А) WAN
В) LAN
С) WWW
Д) HTTP
Е) TCP/IP

15. Суретті кодтау кезінде компьютердегі келесі көрсетілім үшін расторлық графиканың кескіні:
А) әр түрлі түспен берілген мозайка түріндегі шаршы элементтердің көрсетілуі
В) біркелкі түспен айқындалады
С) координатты нүктелердің біркелкі түспен көрсетілуі
Д) біркелкі түспен айқындалған координатты бөліктер массиві ретінде көрсетіледі
Е) ақ-қара түске ауысуы

16. Дұрыс пікірді таңдаңыз.
А) компакт-диск – ақпаратты сақтау құрылғысы
В) принтер – енгізу және шығару құрылғысы
С) CD-ROM – шығару құрылғысы
Д) клавиатура – енгізу және шығару құрылғысы
Е) монитор – енгізу құрылғысы

17. Резиденттік программа
А) үнемі оперативті жадыда болады
В) компьютер іске қосылғаннан кейін жүктеледі
С) үнемі қатты дискіде болады
Д) жасырылған файлдарды ашады
Е) резиденттік вирустарды ұстап алады

18. Фигуралық жақшаның қызметі
А) түсініктеме мәліметтер
В) құрама операторлар
С) операторлық жақшалар.
Д) күрделі операторлар
Е) қарапайым операторлар

19. Массив элементтері
А) бір типті болу керек
В) әртүрлі типті болуы мүмкін
С) тек қана бүтін типті болу керек
Д) тек қана нақты типті болу керек
Д) теріс мән болмау керек

20. Амалдық жүйе дегеніміз ...
А) барлық құрылғылардың жұмысын басқаратын және компьютердің
программалық жасақтамаларының жұмысын қамтамасыз ететін программалар жиыны
В) компьютердің негізгі құрылғыларының жиынтығы
С) төменгі деңгейдегі программалау тілінің жүйесі
Д) құжаттармен операциялар орындауға арналған программалар жиынтығы
Е) компьютерлік вмрустарды жоюшы программа

21. ТЖҚ-да алғаш орналсқан программалар тізімін көрсетіңіз.
А) BIOS
В) ОС жүктеуші
С) IO.SYS файлы
Д) MSDOS.SYS файлы
Е) COMMAND.COM файлы

22. Мұрағаттаушы программалар.
А) файлдарды (қысу) көлемін кішірейту үшін қолданылады
В) файлдардың резервтік көшірмелерін әзірлеу программасы
С) интерпретатор
Д) транслятор
Е) мәліметтер қорын басқару жүйесі


23. Дискідегі негізгі каталог дегеніміз ...
А) түпкі
В) ағымдығы
С) желілік
Д) жергілікті
Е) дұрысжауабы жоқ

24. Тарихтағы бірінші компьютерді ойлап тапқан адам кім?
А) Чарльз Бэббидж
В) Блез Паскаль
С) Филип Канн
Д) Никлаус Вирт
Е) Кен Томпсон

25. Х(10) массивінің дұрыс бейнелеуін көрсетіңіз.
А) VAR X: array [1..10] of real
В) VAR X: array [1,10] of real
С) VAR X: array [1...10] of real
Д) VAR X=array [1..10] of real
Е) VAR X:= array [1..10] of real
Нурланбек Магзум +2 1867 4 пікір
Информатиктерге көмекИнформатика пәні бойынша тест сұрақтары
Информатика пәні бойынша тест сұрақтары
I- нұсқа
1. Дұрыс пікірді белгіле.
А) монитор — шығару құрылғысы
В) пернетақта — енгізу және шығару құрылғысы
С) принтер — кодтау құрылғысы
Д) NoteBook типті компьютер— қалта калькуляторы
Е) CD-ROM — енгізу құрылғысы

2. Дисплей экранының ең кіші элементі қалай аталады?
А) пиксель
В) вектор
С) нүкте
Д) растр
Е) люминофор дақылы

3. Дж. Фон Нейман былайша атақты ...
А) сандық есептеуіш машиналарын тұрғызудың негізгі принципін құрастырушы В) алғашқы электронды есептеуіш машинасын құрушы
С) Ада программалау тілін құрушы
Д) алғашқы электронды лампаларын құрушы
Е) БИС құрушы

4. ДК –ның жедел жады туралы айтуға болады?
А) бұл – ДК жұмысын жылдамдату үшін қолданылатын жад
В) ДК–ді өшірген кезде сақталады
С) ДК–ді өшірген кезде тазартылады
Д) операциялық жүйе орналасқан жадтың бір бөлігі
Е) файлдарды өзгерткеннен кейін оларды сақтап қалу қызметін атқарды

5. Компьютерде аяқталмаған бағдарламалық өнімді орнату барысында толық жұмыс қосымшасы қалыптасады оны қалай айтады?
А) дистрибутивті
В) директивті
С) драйверлер
Д) деинсталляторлар
Е) мастерлер

6. Екінші деңгейлі ЭЕМ базалық элементі.
А) транзисторлар
В) электронды лампа
С) микросхемалар
Д) интегралды жүйе
Е) үлкен интегралдық схемалар

7. Операциялық жүйелерге мыналарды жазуға болады?
А) MS DOS 6.2, Windows ХР, UNIX
В) Qbasic , Kobol, PL/1
С) Excel 7.0, Access, FoxPro
Д) NC, VC, Windows 3.1
Е) PowerPoint, Word, Paint



8. K?.txt файлындағы "?" символы нені бейнелеу қызметін атқарады?
А) К әрпінен кейін тұрған кез-келген бір символды
В) құпия сөзді (пароль)
С) К әрпінің соңында тұратын кез-келген символдар санын блдіреді
Д) файлдың атында бұл жағдайда сол символ тұрған жерінде қате бар
Е) файл атындағы тек қана осындай символды

9. K*.txt файлы атындағы "*" символы нені бейнелеу қызметін атқарады?
А) К әрпінің соңында тұратын кез-келген символдар санын блдіреді
В) К әрпінің алдында тұрған кез-келген бір символды
С) құпия сөзді (пароль)
Д) файлдың атында бұл жағдайда сол символ тұрған жерінде қате бар
Е) файл атындағы тек қана осындай символды

10. Microsoft Windows ортасында жұмыс жасау барысында қатар орналасқан файлдарды белгілеу үшін қай пернені басып тұру керек:
А) shift
В) ctrl
С) alt
Д) tab
Е) insert

11. 8 битпен кодталатын ең үлкен бүтін оң сан.
А) 256
В) 127
С) 255
Д) 512
С) 99999999

12. 10 саны (ондық санау жүйесіндегі) екілік санау жүйесінде былай бейнеленеді.
А) 1010
В) 10
С) 2
Д) 100
Е) 11

13. Кодтау теориясында және хабарлама жіберу барысындағы бит дегеніміз ...
А) {0,1}екілік альфавитінің екілік таңбасы
В) бір символды кодтау үшін қажет сегізразрядты екілік код
С) кез келген хабарламаның ақпарттық көлемі
Д) символ латын алфавитінің символы
Е) 1024 байт

14. Санау жүйесінің негізі деп нені айтамыз?
А) санау жүйесіндегі санды жазу үшін қолданылатын символдар саны
В) төрт битпен бейнеленетін максимальді сан
С) санды жазу үшін қолданылатын әріптер саны
Д) санды жазу үшін қолданылатын цифрлар саны
Е) санау жүйесіндегі санның дұрыс құрылуы

15. А пікірі ақиқат және В пікірі жалған болғандағы жауабы ақиқат болатын пікірді көрсетіңіз.
А) (В немесе А) және А
В) (А немесе В) және В
С) (В және А) және В
Д) (В және С) және не А
Е) (А және С) және не В

16. Егер А – 1 , В – 0 болса, онда А AND B мәні қандай болады?
А) 0
В) анықталмаған, яғни мәлімет жеткіліксіз
С) 1
Д) 2
Е) 10

17. Алгоритм тармақталу алгоритімі болып табылады, егер ...
А) оның орындалу әрекеті шарттардың ақиқаттығына байланысты болса
В) бір әрекетті бірнеше рет қайталайтын болса
С) оның командалары қандай-да бір шарттарға тәуелсіз бірінен-кейін бірі тізбектеле еркін тәртіппен орындалса
Д) оны кесте түрінде ұсынамыз
Е) ол көмекші алгоритмдерден тұрады

18. Нақты бір атқарушыға алгоритм жазған кезде, тек қана оның командалар жүйесіне кіретін командаларды ғана қолдануға болады - деген сөйлем алгоритмнің мынандай қасиетіне тәуелді ...
А) түсініктілік
В) жалпылық
С) дискреттілік
Д) нәтижелік
Е) детерминаттық

19. Pascal тілінде атау ретінде нені қолдануға болмайды?
А) or
В) br
С) wr
Д) ar
Е) dr

20. Паскаль программасында типтерді бейнелеу бөлігінде қандай қызметші сөз қолданылады?
А) TYPE
В) CONST
С) LABEL
Д) VAR
Е) USES

21. BEGIN…END операторлық жақшасына алынған конструкция қалай аталады?
А) қайталау операторы
В) құрылымдық оператор
С) программа мәтініне түсіндірме
Д) нақты түсіндірме
Е) қарапайым оператор

22. Тұрақтылардың дұрыс ұйымдастырылған жазылуын көрсет.
А) CONST a=10 b=7 c=6
В) CONST a, b, c = 6, 7, 10
С) CONSTANTS a=10; b=7; c=6
Д) CONST a=10, b=7, c=6
Е) CONST a:=10; b:=7; c:=6

23. Паскаль программасындағы логикалық айнымалылардың типі.
А) boolean
В) real
С) integer
Д) double
Е) string

24. Паскальдағы меншіктеу операторының дұрыс жазылуын көрсет:
А) z := x/y – 1/x*x
В) x/y – 1/x*x = z
С) x/y – 1/x*x := z
Д) z = x/y – 1/x*x
Е) z := xy – 1x*x

25. Х(10) массивінің дұрыс берілуін көрсет:
А) TYPE T=array [1..10] of real; VAR X:T;
В) TYPE T=array [1,10] of real; VAR X:T;
С) TYPE T=array [1...10] of real; VAR X:T;
Д) TYPE T:array [1..10] of real; VAR X=T;
Е) TYPE T=array [1..10] of real; VAR X:=T;






























II- нұсқа

1. Программаның бастапқы мәтіні толығымен ЭЕМ кодына айналу процесі.
А) компоновка
В) интерпретация
С) компиляция
Д) түзету
Е) көшіру

2. Процедураның нақты параметрі.
А) процедураны шақыруда
В) тақырыпта сипаттау
С) программа берілгендерін сипаттауда көрсетіледі
Д) көрсетілмейді
Е) процедураның аралық айнымалыларын сипаттауда көрсетіледі

3. Мына алгоритм орындалуының нәтижесі D := 1; D := 0; D := D + D;
А) 0
В) 2
С) 1
Д) 10
Е) 3

4. Мәтіндік редактордың қалып күй жолында курсордың қалпын анықтауда көрсетіледі.
А) қатар мен бағана нөмірі
В) терілген мәтіндегі қатар саны
С) мәтіндегі беттің нөмірі
Д) мәтіндегі символ саны
Е) мәтін көлемі

5. Мәтіннің ең кіші элементі
А) таңба (символ)
В) жол
С) абзац
Д) бет
Е) сөз

6. Электрондық кестенің ұяшығы төмендегідей идентификацияланады.
А) қатар мен бағананың қиылысуындағы ұяшықтың атауын көрсету жолымен
В) ұяшыққа бөлінген оперативті жадтағы машиналық сөздің адресімен
С) арнайы кодталған сөзбен
Д) қолданушы берген атаумен
Е) ұяшық орналасқан қатардың нөмірі мен бағана атауы қиылысқан

7. Берілген формулалар арасынан электрондық кестеге арналған формуланы тап
А) =A3*B8+12
В) А1=A3*B8+12
С) A3*B8+12
Д) A3B8+12
Е) А1=A3B8+12

8. Электрондық кестеде мынадай түсінік бар:
А) ұяшық
В) алаң
С) идентификатор
Д) кілт
Е) жазу

9. Ms Excel-де А11:А23 ұяшық диапазонындағы ең үлкен мәнді табу үшін мына формуланы қолдану керек.
А) МАКС(А11:А23)
В) МАКС(А11;А23)
С) МАКСИ(А11:А23)
Д) МАКС(А11-А23)
Е) МАКС{А11:А23}

10. Ms Excel мына арифметикалық операцияның қолдану мүмкін емес.
А) (бүтін бөлу)
В) + (қосу), - (азайту)
С) ^ (дәреже)
Д) * (көбейту)
Е) / (бөлу)

11. Реляциялық мәліметтер қорының нақты аналогы.
А) екі өлшемді кесте
В) вектор
С) генеалогиялық ағаш
Д) файл
Е) берілгендердің реттелмеген көптігі

12. Мәліметтер қоры өрісінің мінездемесіне жатпайды?
А) кілті
В) қайталанбас атауы
С) типі
Д) ұзындығы
Е) форматы

13. Жергілікті компьютерлік желіде бір-біріне тізбектеле қосылған барлық жұмыс станциясының конфигурациясы.
А) сақиналы
В) желілік
С) радиалды
Д) шиналық
Е) ағаштәрізді

14. Ауқымды желінің қысқаша жазылуы:
А) WAN
В) LAN
С) WWW
Д) HTTP
Е) TCP/IP

15. Суретті кодтау кезінде компьютердегі келесі көрсетілім үшін расторлық графиканың кескіні:
А) әр түрлі түспен берілген мозайка түріндегі шаршы элементтердің көрсетілуі
В) біркелкі түспен айқындалады
С) координатты нүктелердің біркелкі түспен көрсетілуі
Д) біркелкі түспен айқындалған координатты бөліктер массиві ретінде көрсетіледі
Е) ақ-қара түске ауысуы

16. Дұрыс пікірді таңдаңыз.
А) компакт-диск – ақпаратты сақтау құрылғысы
В) принтер – енгізу және шығару құрылғысы
С) CD-ROM – шығару құрылғысы
Д) клавиатура – енгізу және шығару құрылғысы
Е) монитор – енгізу құрылғысы

17. Резиденттік программа
А) үнемі оперативті жадыда болады
В) компьютер іске қосылғаннан кейін жүктеледі
С) үнемі қатты дискіде болады
Д) жасырылған файлдарды ашады
Е) резиденттік вирустарды ұстап алады

18. Фигуралық жақшаның қызметі
А) түсініктеме мәліметтер
В) құрама операторлар
С) операторлық жақшалар.
Д) күрделі операторлар
Е) қарапайым операторлар

19. Массив элементтері
А) бір типті болу керек
В) әртүрлі типті болуы мүмкін
С) тек қана бүтін типті болу керек
Д) тек қана нақты типті болу керек
Д) теріс мән болмау керек

20. Амалдық жүйе дегеніміз ...
А) барлық құрылғылардың жұмысын басқаратын және компьютердің
программалық жасақтамаларының жұмысын қамтамасыз ететін программалар жиыны
В) компьютердің негізгі құрылғыларының жиынтығы
С) төменгі деңгейдегі программалау тілінің жүйесі
Д) құжаттармен операциялар орындауға арналған программалар жиынтығы
Е) компьютерлік вмрустарды жоюшы программа

21. ТЖҚ-да алғаш орналсқан программалар тізімін көрсетіңіз.
А) BIOS
В) ОС жүктеуші
С) IO.SYS файлы
Д) MSDOS.SYS файлы
Е) COMMAND.COM файлы

22. Мұрағаттаушы программалар.
А) файлдарды (қысу) көлемін кішірейту үшін қолданылады
В) файлдардың резервтік көшірмелерін әзірлеу программасы
С) интерпретатор
Д) транслятор
Е) мәліметтер қорын басқару жүйесі


23. Дискідегі негізгі каталог дегеніміз ...
А) түпкі
В) ағымдығы
С) желілік
Д) жергілікті
Е) дұрысжауабы жоқ

24. Тарихтағы бірінші компьютерді ойлап тапқан адам кім?
А) Чарльз Бэббидж
В) Блез Паскаль
С) Филип Канн
Д) Никлаус Вирт
Е) Кен Томпсон

25. Х(10) массивінің дұрыс бейнелеуін көрсетіңіз.
А) VAR X: array [1..10] of real
В) VAR X: array [1,10] of real
С) VAR X: array [1...10] of real
Д) VAR X=array [1..10] of real
Е) VAR X:= array [1..10] of real
Нурланбек Магзум 0 11304 18 пікір

Сайт редакциясының

Электронды почтасы:

bioustaz@mail.ru