"Жазғытұры"

2 наурыз 2015 - Құралай Орманова

Алматыоблысы, Райымбек ауданы

Сарыжаз орта мектебі

Бастауыш сынып мұғалімі

Тажиева Жумагул Наурызбаевна

Тақырыбы: Жазғытұры

Мақсаты:

Білімділігі: Оқушыларды қазақтың ұлы ақыны Абай Құнанбаевтың өмірі мен өлеңдері арқылы жүйелі сөйлеуге дағдыландыру.

Дымытушылығы : Оқушының сабаққа деген қызығушылығын арттыру. Көктемде өлі табиғат пен тірі табиғатта болатын өзгерістер туралы түсінік беру. Жыл мезгілдері туралы оқып үйрену олардың айырмашылығын білуге үйрету.

Тәрбиелік: Жаман әдеттерден аулақ
болуға, бойларына жақсы қасиеттер жинай білуге үйрету.

Көрнекіліктер: Абайдың портреті, жыл мезгіліне
байланысты слайт суреттер, сөз жұмбақтар, Ақын жазушылардың суреттері.

Түрі: Жаңа сабақты
меңгерту

Әдісі: Сұрақ-жауап,
ой қозғау, әңгімелеу

Барысы: а) Үйымдастыру кезеңі (оқушыларды түгендеу)

б) Үй тапсырмасын сұрау.

Біз өткен тарауда қандай ақын, жазушылардың әңгімелерін
оқыдық?

1.
«Баланың айласы» Ы.Алтынсарин

«Таза бұлақ» Ы.Алтынсарин

2. «Бір кесе меруерт» Ш.Құдайбергенов

3.«Нағыз адам».Орыс жазушысы................«Ақ шаш»

4.«Мейірім» С Бегалин- балалар жазушысы

5. «Достық өлкесінің заңы».М.Шаханов

6. «Шал мен бала» Б.Соқпақбаев

7. «Сәкен аға» С. Сейфуллин

8. «Халыққа жеткіз күйімді» Қ. Сағырбайұлы Д Нұрпейісова

9. "Әнші Әміре" Ә. Қашаубаев

10.«Рәсім» Қ. Сәтбаев

11.«Бақытты суретші» Ә.Қастеев

12. «Аққұс туралы аңыз» Ш.Қалдаяқов

Оте жақсы балалар. Біз осы ақын жазушылардың әңгімелерінен қандай
жақсы қасиеттерді бойымызга сіңірдік кәне, кім айтады!

Балалар жауабы

Жаңа сабақ

Алдымен балалар кәне бәріміз «Жазғытұры» сөзжұмбағын шешейік

Ж

а

ң

б

ы

р

К

і

т

а

п

Г

а

з

е

т

Н

а

й

з

а

ғ

а

й

Қ

ы

р

а

у

М

е

к

т

е

п

Ұ

р

ш

ы

қ

Ө

р

м

е

к

ш

і

Т

ы

р

н

а

1.Мені күтіп ел тілер, Келсем неге келді дер ,
(жаңбыр)

2.Оқыған сайын өседі,Ғаламның сырын шешеді. (кітап)

3.Келіп тұрар әр күн сайын жаңарып, Жазылыпты
онда түрлі жаңалық. (газет)

4. Айдахар аузын ашса арс
етеді, Гауһар жерге түссе жарық етеді. (найзагай)

5.Қыс болса салып өрмегін, Салады небір өрнегін
(қырау)

6. Құштар болып оқу менен
білімге, Біз барамыз қыркүйетің бірінде (мектеп)

7. Әжемнің қолында шыр көбелек
айналар, Шыр айналса өзіне шыр байланар (ұршық)

8.Тоқыған ауы, Шыбынның
жауы (өрмекші)

9.Көкке ұшып тізіліп, Біз қараймыз
қызығып (тырна)

Қандай сөз құрастырдық. Жазғытұры
олай болса, бұл өлеңнің авторы Абай

Құнанбаев,

1. Абай кім? Абай қазақтың ұлы
ақыны

2. Ол жастайынан қандай бала
болган? Ол зерек, ынталы болган. Ол ертегі,

өлеңдерді тыңдайтын.

З.Абайдың бұдан бұрын қандай
өлеңдерін оқыдық? «Қыс», «Күз», «Адам болам десеңіз», «Ғылымтаппай мақтан ба
?», « Әсемпаз болма әрнеге».

4.Қандай әндерін білеміз?
«Желсіз түнде жарық ай», «Көзімнің қарасы» «Сегізаяқ»
«Айтым сәлем Қаламқас».

Дұрыс балалар Абай аталарың туралы біледі екенсіңдер. Абай аталарың 1884 жылы Шығыс Қазақстан облысы Абай ауданында дуниеге келген. Халқымыз «Ата корген оқ жонар, Шеше көрген тон пішер»- дегендей Абайдың әкесі Құнанбай өте қатал, ел билеген көсем, шешен адам болган. Әкесі Абайды жас кезінде өзімен отырыстарға апарып, әділ биліктермен шешендік асыл сөздерді үлгі еткен. Шешесі Ұлжан мен әжесі Зере ақыл мен парасаттың иесі болған адамдар. Абай жас күнінде-аң зерек бала атанған.
Абайдың жазган өлеңдері жастарды гылым-білімді сүюге шақырады. Табиғатты сүюге,
оны қорғай білуге үйретеді. Асыл сөз іздесең, Абайды оқы, ерінбе. Олай болса,
Абайдың «Жазғытұры» өлеңімен танысамыз. Абай табиғат суретшісі, өйткені жыл
мезгілдерінің
, барлыгына өлең жазган. Әрі табиғатқа жан бітірген. Теңеу жасаған осыА.Құнанбаев.
Абай аудармашы, Абай сазгер, күйші, қара сөз шебері. Жазғытұры деген
сөздің магынасын қалай түсінесіңдер. Жазғытұры ол жазға жақын деген мағынаны білдіреді.

Көктем айларын атаңдар? Наурыз,
Сәуір, Мамыр

Ендеше балалар Жазғытұры деген сәуір аягы мен мамыр айының аяғына дейін созылады.

Көктемде табигат қалай өзгереді?.. Күн жылынады, қар ериді ағаштар бүршікжарады, қүстар қайтып оралады, мал-жануралар төлдейді, күн ұзарады, күн мен түн теңеледі.Олай болса, көктем бізге күннің мол шуағымен келеді. Көктемде қандай
мерекелер бар? 22 наурыз қазақтың жаңа жыл қоян жылы 22 наурызда күн
мен түн теңеледі. Көктемде қар еріп сең жүреді, күн сәулесі мол түседі,
сай-сала суга толады, малдар төлдейді, жылы жаққа ұшып кеткен құстар қайта оралады.
8 наурыз аналар мерекесі. Жыл құстарын аттаңдар? Ұзақ, қарға, қарлығаш, қараторғай, тырна.

Дұрыс балалар, ұзақ қарға бірінші болып келеді екен. Қариялар ұзақ қарға келгенін көрсе көктем келеді дейді екен. Көктемде барлық тірі табиғаттың барлығы өзгеріске түседі.

Сөздік жұмысы

Масатыдай
— әдемі, әсем, жер беті кілем сияқты құлпырады. (малдың аяғы тапталмаған жер
беті)

Ата-анадай елжірер күннің көзі— бұл ата-ана сендерді жақсы көрсе, күнде жерге жылуын
мол береді, көктемнің шуақты күні.

а)Сурет бөйынша әңгіме

б)Өлеңнің мағынасын түсіндіру

в)Өлеңді мәнерлеп оқып беру

г)Оқушыларға оқыту

е) Сұрақтарға жауап алу

Табиғатты қоргауға байланысты
тиым сөздер: 1.«Обал болады» деп егінді, шалғынды бастырмаған

2.«Көктей соласың» деп жамандыққа жорып, көкті
жұлғызбаған

3.«Қарғысы қатты» деп жапалақ пен жарғанатқа
тигізбеген

4.«Құмырысқаның илеуін» бұзғызбайды

5.«Киелі құс» деп аққуды атқызбайды

Қорытынды.

Абай тамыры тереңге бойлақан,
діні мықты, құлашын кеңге жайған, ешқашан аласармайтын ұлы ақын. Абай табиғат
суретшісі — лирик ақын. Абай сазгер. Абай аудармашы, орыс жазушылары И.Кырлов,
Лермонтов, А.Пушкиннің өлеңдерін қазақ тіліне аударған.Абай күші оныц «Май
түні»
, «Тор жорға». Абай дара, Абай дана қазаққа.

Бағалау.

Үйге тапсырма.

Сабақ жоспарлары сайты,      www.jospar.kz - 1141952

Пікірлер (0)

Пікір жазылған жоқ, алғашқы болыңыз!

Сайт редакциясының

Электронды почтасы:

bioustaz@mail.ru

Блогтағы жазбалар