Мәдени өсімдіктердің шыққан орталықтары

31 қаңтар 2014 - Мейрамгуль
Мәдени өсімдіктердің шыққан орталықтары

Атырау облысыҚұрманғазы ауданы

Д.Нұрпейісова орта мектебі 

Наурзбаева Мейрамгуль Болатқызы

Биология пәні мұғалімі

 

7 сынып.Биология

Сабақтыңтақырыбы: Мәдени өсімдіктердің шыққан орталықтары

Сабақтыңмақсаты:а) Мәдени өсімдіктердің түрлері, жабайы өсімдіктерден айырмашылығы жәнемәдени өсімдіктердің шығу орталықтарының дәлелдері туралы мағлұмат беру

ә) оқушылардыңсабаққа белседіліктерін, ойлау және есте сақтау қабілетін дамыту, өз бетімен жұмысжасауға дағдысын қалыптастыру

б) Туған жерінсүюге, құрметтеуге, оқып үйренуге, байлықтарын, экологиясын қорғауға тәрбиелеу

Сабақтыңтипі:Білім-білік дағдыларын қалыптастыру

Сабақтыңтүрі:Дәстүрлі сабақ

Сабақтыңәдісі: Баяндау, сұрақ жауап

Көрнекілігі: Интерактивті тақта

Сабақтыңбарысы:1. Ұйымдастыру кезеңі

I тур. «Кімжылдам»

II тур. «Білгім келеді…»

II тур. Тест

IV тур. Топтастыру

2. Үй тапсырмасын тексеру

I тур. «Кім жылдам»

1) Қандай мәдени өсімдіктерді білесіңдер?

2) Мәдени өсімдіктердің адам қажетіне өтейтінбағалы дақылдар туралы сипаттама

3) Азық – түлік, малазықтық, техникалыққажататын өсімдіктерді атаңдар

4) Бидай неге «негізгі азық-түлік өнімі» депаталады?

5) «Картоп – екінші нан» деп неге аталған?

6) Көкөністік дақылдардың маңызы

7) Өздерің тұрған жерде көкөністікдақылдарының қай түрлері өсіріледі?

3. Кестені толтыру

Мәдени дақылдарға жататын өкілдер

Мәдени дақылдар

 

 

 

 

 

 II тур. «Білгім келеді…»

Жаңа сабақ: Мәдени өсімдіктердің шыққанорталықтары

Мәдени өсімдіктердің сан алуандылығы жәнешығу орталығын орыс ғалымы Н.И.Вавилов зерттеді. Ол бес континентті айналыпшығып, дүниежүзінің 52 елдерінде болды. Вавилов өсімдіктердің 400-ге жуықүрінің Оңтүстік Америкада мәденилендірілгенін дәлелдеді. Ол осы сапарындамәдени өсімдіктердің 1000-ға түрін зерттеді.

Қазақстан селекционерлерінің еңбектері де аземес. Қант қызылшасы мен кендірді биологиялық сұрыптау жағынан ғылыми тұрғыда сипаттағаналғашқы ғалым – Кәрім Мыңбаев. Ол кандидаттық және докторлық диссертациясынЛенинградта академик Вавиловтың жетекшілігімен қорғаған. Кәрім Мыңбаевтыңнегізгі ғылыми еңбектері өсімдіктер генетикасы мен селекциясын зерттеудіөркендетті.

Вавилов алғашқыда 8 орталық бар деп есептеді.Кейінгі еңбектерінде негізгі 7 орталықты ажыратып жазды. Олар мыналар:

Қай өсімдіктердің отаны

Қай елдер

Мәдени өсімдіктердің орталығы

 

 

 

 

 

 Өсімдіктерді қолда өсіру әдісін меңгереалмағандықтан, табиғаттың бергенін ғана місе тұтты.сондықтан бұл кезең жинаушыкезең деп аталады. Адам сұрыптау жолымен қолдан шығарған бір түр дараларыныңжиынтығы іріктеме деп аталады. Сөйтіп өмірге селекция ғылыми келді.

Жинаушы кезең             Іріктеме                    Қолтұқым                  Селекция ғылымы

II тур. Тест

1)    Дүние жүзіндегі мәдениөсімдіктердің шығу тегін зерттеп, мәдени орталықтарын ашқан ғалым

А) И.Мичурин    ә) Н.Вавилов      б) В.Ковалевский        в) Г.Карпеченко

2) Қайсысы мәдени өсімдік

А) Жуа       ә)Жусан    б) Тары      в) Ебелек

3) Сұрыптау жолымен қолдан шығарған бір түрдараларының жиынтығы

А) Іріктеме         ә) Жинаушыкезең       б)Қолтұқым       в) селекция

4) Қазақстанда өсімдіктер генетикасы менселекциясын зерттеуді өркендетуші

А) С.Я.Шабаев   ә)А.Б.Бұқтыбаева     б)И.Г.Цыганков                       в) К.Мыңбаев

5) Жануарлардың қолдан шығарған түрі қалайатаады?

А) Іріктеме         ә)Қолтұқым       б) Селекция        В) Жинаушы кезең

6) Вавилов еңбегінде неше орталықты ажыратты

А) Алты     ә) Сегіз      б) Жеті       в)Тоғыз

7) Картоптың отаны

А) Оңтүстік Америка   ә) СолтүстікАмерика  б) Азия      в) Иран

Жауабы: 1-ә, 2-б, 3-а, 4-в, 5-ә, 6-б, 7-а

IV тур. Топтастыру  мәдени –өсімдіктердің шыққан орталықтары.

Оқушыларды бағалау

Үйгетапсырма:§34. «Өзіміздің жерде өсетін мәдени өсімдіктердің түрлері» туралы альбомжасау

 

 

 

Осыған ұқсас жазбалар:

Биология§8 Бұлшық ет және жүйке ұлпаларының құрылысы мен қызметі.

Биология§ 46 Экологияға кіріспе.

Биология§3 Көмірсулар

Биология§35 Антропосоциогенез сатылары. Адамның бейімделуі.

Биология§ 25 Палозой заманындағы тіршіліктің дамуы.

Сабақ жоспарлары сайты,      www.jospar.kz - 1130143

Пікірлер (1)
гүлзат # 6 наурыз 2014 в 14:02 0
сабақ жақсы пайдалануға болады

Сайт редакциясының

Электронды почтасы:

bioustaz@mail.ru

Блогтағы жазбалар