Практикалық жұмыс 11.3В-4. Жеміс пен көкөністерден ДНҚ-ны алу

29 наурыз 2015 - Бекмухамбет Жумаев

Практикалық жұмыс 11.3В-4. Жеміс пен көкөністерден ДНҚ-ны алу

    ·Жұмыстың мақсаты

    ·Өсімдік ұлпаларынан ДНҚ-ны бөліп алу мүмкіндігін зерттеу

    ·Тәуелді және тәуелсіз айнымалыларды анықтау; жеміс пен көкөністерден ДНК алу тәсілдерін зерттеу

    ·гипотезаны тұжырымдау және бақылау мен деректерді жазу және беру

  • Тиісті әдістер, талдау, қорытынды және белгілеу пайдалану.

·Гипотеза:___________________________________________________________________

_____________________________________________________________________________________

Берілетін айнымалылар:

Айнымалылар

Факторлар

Бақылау қалай қамтамасыз етіледі

Тәуелсіз

Тәуелді

Бақыланатын

Құрал-жабдықтар:

·50 г жеміс-жидектер, банан, алма, мандарин, картошка, пияз, өсімдік жапырағы,

    ·90мл Дистелденген су

    ·3 гр NaCl натрий хлориді (ас тұзы)

    ·10 мл Су сабын. Детрогент

    ·6 стакан пластикалық 250 мл

    ·Бинт мәрлі.

    ·10мл мұздатылған Этанол 90% және мұз

    ·Пластикалық шприц 10 мл

    ·Пластикалық Воронка Фильтр қағазына арналған.

    ·Қыздырғыш пеш

    · 7 Сынауық

    ·Штатив

    ·Араластыратын шыны таяқша

    ·1 шыны стакан 500 мл

    ·1 шыны стакан 250 мл

    ·Үккіш табақшасымен. Ступки и пестика

    ·Водяная ванна (60 ° С ұстау қажет)

    ·Фильтр қағаз. Фильтр для каждого материала, используемого

    ·Скалпел немесе пышақ

    ·Сапты ине

    ·Пипетка 8 шт

    ·Лизирлеуші аралым, изопропил спирті, ағаш таяқша,

    ·протеазы, например, ананасовый сок, контактных линз для чистки (2-3 капель).

    ·Қағаз және қалам

    Жұмыс барысында орын алуы мүмкін қауіпті жағдайлар:What are the potential hazards and control measures?1._____________________________________________________________________ 2.____________________________________________________________________________3.____________________________________________________________________________4._______________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________

    Қай өнімде нақты ДНҚ шығады, сіз қалай ойлайсыз? Түсіндіріңіз?________________________

    ____________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________

    Нұсқаулық

  • Жылу – сол жерде дайындалады.
  • ДНҚ өте кішкентай молекула, оны көру үшін көп мөлшерде өсімдік немесе жеміс жидектер қолдануы қажет.Өсімдік және жеміс жидектердің ДНҚ-сы жұмсақ әрі нәзік және ДНҚ анық көрінеді.Оның үш негізгі қадамы бар. Бірінші жасуша қабықшасы (лизируют) бұзылуы қажет, ядро босап шығуы керек. Екінші қадамы ядро қабықшасы бұзылып ол ДНҚ босап шығуы керек. Үшінші қадамы ДНҚ босап шыққаннан кейін ерітінділер тұнбаға түсін ДНҚ ерітіндіден бөлінуі қажет.
  • Ерітінді сол жерде езіледі.
  • Су сабын –жасушаның фосфолипидтік құрылымын бұзады.Дитрегент
  • Ас тұзы ерітіндіні тұндырады.
  • Алдын ала дайындалатын: Этонол 90% спиртін алдын ала 2 сағат бұрын салқындатқышқа салып қоюмыз қажет. Стаканға тәжірибе біткенше мұз салп әкелуіміз қажет.

    ·Жұмыстың барысы:

    №1 тәжірибе.

1. 6 сынауыққа Этикетка жабыстырамыз немесе таңбалаймыз № 1-6

2. Бананды дистельденген суға үккіштің ішіне езіп алады. Оны 5 минут араластырады. Уақытты ескеру қажет.

3. Езілген банан ерітіндісін воронка арқылы сүзгі қағаздан немесе сүзгі арқылы Бинтпен сүзіп алады.

4. Алдын ала 3 шай қасық Дитрегентпен және 2 шай қасық NaCl натрий хлоридімен (ас тұзы) жақсылап 2 мин араластырып қоямыз.

5. Алынған банан ерітіндісінің филтратты (сүзілген банан ерітіндісін) су сабынмен тұздың ерітіндісніе араластырамыз.

6. Алынған ерітінділер қоспасын №1 пробиркаға 3 мл алып құйып алады

7. Оған салқындатылған этонол 90% спиртті үстіне №1 пробирка қабырғасы арқылы құйады.

8. Алынған қоспаны араластымай штативке 5 минутқа тұндырады, 5 мин өткеннен кейін тұнған өнімнің жоғарғы бөлігінде ДНҚ жіпшелерін немесе өнімдерін байқауға болады. Оны сапты инемен алып қарауға болады.

9. Алынған нәтижені кестеге толтырады.

    Алдын ала дайындалатын: Этонол 90% спиртін алдын ала 2 сағат бұрын салқындатқышқа салып қоюмыз қажет. Стаканға тәжірибе біткенше мұз салп әкелуіміз қажет. Ыссы су қайнату керек немесе Водяная ваннада 600С температурада ұстау қажет.

    №2 тәжірибе.

1. 6 сынауыққа Этикетка жабыстырамыз немесе таңбалаймыз № 1-6

2. Пияз өнімін ыссы дистельденген суға үккіштің ішіне езіп алады. Оған алдын ала 2 шай қасық NaCl натрий хлоридімен (ас тұзы) араластырып 5 минут араластырады.Уақытты ескеру қажет

3. 3 шай қасық Дитрегентті (су сабын) қосып араластырады.

4. Езілген ерітіндісін варонка арқылы сүзгі қағаздан немесе сүзгі арқылы Бинтпен сүзіп алады да жақсылап 2 мин тұндырып қоямыз.

5. Алынған араластырылған ерітінділер қоспасын №2 пробиркаға 3 мл алып құйып алады

6. Оған салқындатылған этонол 90% спиртті үстіне №2 пробирка қабырғасы арқылы құйады.

7. Алынған қоспаны араластымай штативке 5 минутқа тұндырады, 5 мин өткеннен кейін тұнған өнімнің жоғарғы бөлігінде ДНҚ жіпшелерін немесе өнімдерін байқауға болады. Оны сапты инемен алып қарауға болады.

8. Алынған нәтижені кестеге толтырады.

    Алдын ала дайындалатын: Этонол 90% спиртін алдын ала 2 сағат бұрын салқындатқышқа салып қоюмыз қажет. Стаканға тәжірибе біткенше мұз салп әкелуіміз қажет. Ыссы су қайнату керек немесе Водяная ваннада 600С температурада ұстау қажет.

    №3 тәжірибе.

1. 6 сынауыққа Этикетка жабыстырамыз немесе таңбалаймыз № 1-6

2. Картоп өнімін ыссы дистельденген суға үккіштің ішіне езіп алады. Оған алдын ала 2 шай қасық NaCl натрий хлоридімен (ас тұзы) араластырып 5 минут араластырады.Уақытты ескеру қажет

3. 3 шай қасық Дитрегентті (су сабын) қосып араластырады.

4. Езілген ерітіндісін варонка арқылы сүзгі қағаздан немесе сүзгі арқылы Бинтпен сүзіп алады да жақсылап 2 мин тұндырып қоямыз.

5. Алынған араластырылған ерітінділер қоспасын №3 пробиркаға 3 мл алып құйып алады

6. Оған салқындатылған этонол 90% спиртті үстіне №3 пробирка қабырғасы арқылы құйады.

7. Алынған қоспаны араластымай штативке 5 минутқа тұндырады, 5 мин өткеннен кейін тұнған өнімнің жоғарғы бөлігінде ДНҚ жіпшелерін немесе өнімдерін байқауға болады. Оны сапты инемен алып қарауға болады.

8. Алынған нәтижені кестеге толтырады.

    Алдын ала дайындалатын: Этонол 90% спиртін алдын ала 2 сағат бұрын салқындатқышқа салып қоюмыз қажет. Стаканға тәжірибе біткенше мұз салп әкелуіміз қажет.

    ·Жұмыстың барысы:

    №4 тәжірибе.

1. 6 сынауыққа Этикетка жабыстырамыз немесе таңбалаймыз № 1-6

2. Киви өнімін дистельденген суға үккіштің ішіне езіп алады. Оны 5 минут араластырады. Уақытты ескеру қажет.

3. Езілген киви ерітіндісін воронка арқылы сүзгі қағаздан немесе сүзгі арқылы Бинтпен сүзіп алады.

4. Алдын ала 3 шай қасық Дитрегентпен және 2 шай қасық NaCl натрий хлоридімен (ас тұзы) жақсылап 2 мин араластырып қоямыз.

5. Алынған банан ерітіндісінің филтратты (сүзілген банан ерітіндісін) су сабынмен тұздың ерітіндісніе араластырамыз.

6. Алынған ерітінділер қоспасын №1 пробиркаға 3 мл алып құйып алады

7. Оған салқындатылған этонол 90% спиртті үстіне №1 пробирка қабырғасы арқылы құйады.

8. Алынған қоспаны араластымай штативке 5 минутқа тұндырады, 5 мин өткеннен кейін тұнған өнімнің жоғарғы бөлігінде ДНҚ жіпшелерін немесе өнімдерін байқауға болады. Оны сапты инемен алып қарауға болады.

9. Алынған нәтижені кестеге толтырады.

    Алдын ала дайындалатын: Этонол 90% спиртін алдын ала 2 сағат бұрын салқындатқышқа салып қоюмыз қажет. Стаканға тәжірибе біткенше мұз салп әкелуіміз қажет. Ыссы су қайнату керек немесе Водяная ваннада 600С температурада ұстау қажет.

    №5 тәжірибе.

1. 6 сынауыққа Этикетка жабыстырамыз немесе таңбалаймыз № 1-6

2. Өсімдік жапырағын ыссы дистельденген суға үккіштің ішіне езіп алады.

3. Езілген ерітіндісін варонка арқылы сүзгі қағаздан немесе сүзгі арқылы Бинтпен сүзіп алады да жақсылап 2 мин тұндырып қоямыз.

4. Алдын ала 3 шай қасық Дитрегентпен және 2 шай қасық NaCl натрий хлоридімен (ас тұзы) жақсылап 2 мин араластырып қоямыз.

5. Алынған араластырылған ерітінділер қоспасын №5 пробиркаға 3 мл алып құйып алады

6. Оған салқындатылған этонол 90% спиртті үстіне №5 пробирка қабырғасы арқылы құйяды.

7. Алынған қоспаны араластымай штативке 5 минутқа тұндырады, 5 мин өткеннен кейін тұнған өнімнің жоғарғы бөлігінде ДНҚ жіпшелерін немесе өнімдерін байқауға болады. Оны сапты инемен алып қарауға болады.

8. Алынған нәтижені кестеге толтырады.

    Алдын ала дайындалатын: Этонол 90% спиртін алдын ала 2 сағат бұрын салқындатқышқа салып қоюмыз қажет. Стаканға тәжірибе біткенше мұз салп әкелуіміз қажет. Ыссы су қайнату керек немесе Водяная ваннада 600С температурада ұстау қажет.

    №6 тәжірибе.

1. 6 сынауыққа Этикетка жабыстырамыз немесе таңбалаймыз № 1-6

2. Алма өнімін ыссы дистельденген суға үккіштің ішіне езіп алады.

3. Езілген ерітіндісін варонка арқылы сүзгі қағаздан немесе сүзгі арқылы Бинтпен сүзіп алады да жақсылап 2 мин тұндырып қоямыз.

4. Алдын ала 3 шай қасық Дитрегентпен және 2 шай қасық NaCl натрий хлоридімен (ас тұзы) жақсылап 2 мин араластырып қоямыз.

5. Алынған араластырылған ерітінділер қоспасын №6 пробиркаға 3 мл алып құйып алады

6. Оған салқындатылған этонол 90% спиртті үстіне №6 пробирка қабырғасы арқылы құйяды.

7. Алынған қоспаны араластымай штативке 5 минутқа тұндырады, 5 мин өткеннен кейін тұнған өнімнің жоғарғы бөлігінде ДНҚ жіпшелерін немесе өнімдерін байқауға болады. Оны сапты инемен алып қарауға болады.

8. Алынған нәтижені кестеге толтырады.

Мәліметтерді есептеу, жеміс-жидектердің алынған өнімінің массасын есептеп, кейін шыққан ДНҚ өнімнің массасын еспетеп әрбір өнімдердің жекелей есептеп шығу. _______________________________________

_______________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________

    Деректер мен нәтижелерді жинақтау:

Жеміс жидек және өсімдіктер Fruit/vegetable

Қолданылған өнімнің алғашқы массасы

Initial mass used (g)

Алынған ДНҚ массасын есептеу.

Mass of DNA extracted (g)

    ·Нәтижені талқылау:

1. ДНК өсімдіктің барлық үлгілерінен болды? Қандай фактор әртүрлі көлемде ДНҚ алуға әсер етеді? Was the class able to extract DNA from all plant samples? .What factors could have led to differences in the amount of DNA collected?________________________________________________

    _____________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________

    ·Нәтижені ұсыну:

Алынған нәтижелерді пайдаланып құбылыстарды түсіндіру.From the results write a conclusion

Бөлінген ДНҚ массасы

Алынғын жеміс жидек массасы 5 мл

·Қорытындылау(summary):

2. Түсіндіріңіз, әр кезеңде не істегендеріңізді, араласып езілген жеміс жидектерді тұзбен және сумен араластырады неліктен? Explain what each step of the procedure did. Mixing the fruit/vegetable mixture with salt and water:_______________________________________________________________

____________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________3. Тұзды көбірек қосу не үшін қажет?Adding salt:___________________________________________

_______________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________4.ДНҚ тұндыру үшін этонолды пайдаланады. Using ethanol to precipitate the DNA:_______________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________

5.СізДНҚ ирелеңдеген жеке бөліктерін көрдіңізбе? Did you seeing individual strands of DNA?

__________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________6. Кейде, құлпынай, банан және киви бұл тәжірибелердің соңғы өнімі пайдаланады, Көрінетіні, алынған өнім «ДНК» емес негізінен пектинді зат. Бұл зат ДНҚ немесе Пектин екенін сіз қалай дәлелдейсіз?

Sometimes when strawberries, banana and kiwis are used in this experiment the end product that appears to be 'DNA' is in fact pectin. How could you prove that this was either DNA or pectin?_________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________

Шектеулер мен кемшіліктер (limitations)__________________________________________________

1.____________________________________________________________________________

2.____________________________________________________________________________

3.___________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________

Дамыту (жақсарту) Development(improvement)______________________________________________________

1.____________________________________________________________________________

2.____________________________________________________________________________

3._______________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________

Алынған нәтижелерді пайдаланып құбылыстарды түсіндіру. From the results write a conclusion

_________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________

Осыған ұқсас жазбалар:

БиологияСАБАҚ : ДНҚ құрылымы мен қызметі

Сабақ жоспарлары сайты,      www.jospar.kz - 1150731

Пікірлер (0)

Пікір жазылған жоқ, алғашқы болыңыз!

Сайт редакциясының

Электронды почтасы:

bioustaz@mail.ru

Блогтағы жазбалар