Фотосинтез

2 шілде 2014 - Даулен Муталив

Сабақтың жалпы мақсаты: Өсімдік жасушасының ауадан қоректенуін

түсіндіру (фотосинтез). Химиялық байланыс

реакцияларының жүру жолымен танысу.

Фотосинтездің биологиялық,

химиялық және физикалық тұрғыдан ашылу

тарихын қысқаша қарастыру.

Сабақтың міндеттері:

Білімділік:

·жапырақ құрылысы мен қызметі туралы алған білімдерін пысықтау;

·жапырақта жүретін процеспен танысу;

·фотосинтездің биологиялық және химиялық байланыстарын түсіндіру арқылы, практикада қолдану жолын үйрету;

Дамытушылық:

·алған білімдерін тәжірибеде қолдану;

·пәндерге деген қызығушылықтарын дамыту;

·қосымша әдебиеттермен жұмыс істеуге дағдыландыру, олимпиада тапсырмаларын үнемі шығаруға үйрету;

·сөйлеу мәдениеті мен ойлау қабілеттерін дамыту.

Тәрбиелік:

·жаңа білімге талпынуға, өмірге бейімділікке тәрбиелеу;

·жауапкершілікке, ұжымшылдыққа, тындай білуге, өзіндік тапсырмаларды орындауға;

·салауатты өмір салтын ұстануға тәрбиелеу.

Биология бағдарламасы бойынша: Өткен тақырыптарды қайталау негізінде өсімдік жапырағының жасуша құрылысымен, қызметімен таныстыру. Фотосинтез процесінің табиғаттағы зат айналымын және биологиялық заңдылықтарын түсіндіру болып табылады.

Химия бағдарламасы бойынша: Фотосинтез процесінің химиялық реакциялардың жүру жолдарын, процестің аралық кезеңіндегі элементтердің ролін қарастыру.

Сабақ түрі: Қайталау, интегративті

Сабақ әдісі: зерттеушілік, дамыта оқыту технологиясының элементтері, сатылай комплексті талдау технологиясының тірек сызба элементтері, ҮӘЖ ПТ-ның бағалауы.

Көрнекіліктері: интерактивті тақта, кестелер «Жапырақ жасушасының құрылысы», «Фотосинтез процесінің сызбанұсқасы», «Химиялық реакциялардың кестесі», GLX құрылғысы, темір штатив, химиялық стакан, пробирка, өткізгіш түтік, реактивтер CaCO3, HCI ACTIView камерасы

Программалық жабдықталуы: Microsoft Office PowerPoint программасы, ACTIVSTUDIO, презентациялар.

Сабақ жоспары:

1.Ұйымдастыру кезеңі.

2.Фотосинтездің ашылу тарихы.

3.Тәжірибе (көмірқышқыл газының бөлінуі)

4.Фотосинтез процесінің механизмі (биологиялық, химиялық)

5.Қорытынды (ҮӘЖ ПТ – ның бағалауы бойынша бағалау)

Сабақтың құрылымы

Уақыт

Кезең

Орындалатын іс-әрекеттер

Қажетті құрал-жабдықтар

Күтілетін нәтиже

10. 00-

10. 02

Ұйымдастыру кезеңі

Оқушылармен амандасу, сабаққа дайындықты қадағалау.

Муталив Д: Фотосинтез процесінің химиялық реакцияларының жүру жолдарын қарастыратын химия пәнінің мұғалімі:ӘмірС

Әмір С: Фотосинтездің биологиялық құбылысын биология пәнінің мұғалімі Муталив Д қарастырады.

Оқулық, (химия 9-сынып, биология 9,10 сынып)дәптер,

күнделік, қалам, карандаш, маркер, плакат

Слайд 1-2

Сабаққа дайындық

10.03-

10.05

Мұғалімдердің сөзі, сабақтың мақсаты мен міндеттерін таныстыру

Оқушыларға биология пәні мұғалімі Муталив ой тастауы

«Фотосинтез процесі –өсімдікке қорек пе немесе тыныс алу болып табыла ма?»

(бір-екі оқушының ойы тыңдалады)

Химия пәні мұғалімі Әмір С

Фотосинтез процесінің реакция теңдеуі не себебті қарама-қарсы

Осы кезде Муталив Д оқушыларға тапсырмаларды таратып береді.

Интерактивті тақтада көрсетілген презентациялар (сабақтың тақырыбы, мақсаты мен міндеттері және сабақ жоспары)

Слайд 3-7

Алған білімдерін пысықтау. Пәнге деген қызығушылықтарын ояту арқылы білімдерін кеңейту. Ойлау қабілеттері дамиды. Тақырыпты өмірмен байланыстыра алады.

10.06-10.08

Тапсырмалар беру. ҮӘЖ ПТ –ның бағалауы бойынша бағалау

Оқушыларға тақырып бойынша тапсырмалар беріледі. (әр оқушыға таратпа материалдар)

Оқушылар тапсырмаларын Әмір Сәулетхан жинап алып ҮӘЖ ПТ –ның бағалауы бойынша тексереді

Слайд 8-11

ҮӘЖ ПТ –ның бағалау парағы

Тапсырмалар реті қойылады (3-вариант, 3-тапсырмадан)

Өткен тақырыптар бойынша алған білімдерін нақтылайды

10.09-10.13

Оқушылар шығармашылығы «Фотосинтездің даму тарихы»

(ескерту үш тілде қазақша, орысша, ағылшынша)

Оқушылар дайындалып келген ғалымдардың жаңалықтарымен ортаға бөліседі

(оқушының дайындығы бағаланады)

Фотосинтездің ашылу тарихы презентациялар (ғалымдардың суреттері, жасаған тәжірибелерінің суреттері)

Слайд 12-18

Өзіндік жұмысты жасауға, ізденуге, ойлау қабілеттерін дамытады. Сонымен қатар сөйлеу мәдениеті қалыптасады

10.14

10.17

Фотосинтез процесінің механизмі

Жапырақ құрылысы, фотосинтездің жарық және қараңғы фазаларының реакциялары

10.18

10.19

Тәжірибе «көмірқышқыл газының зертханада алынуы бөлінуі»

Бор сынауыққа салып, оның үстіне тұз қышықылы ерітіндісін құяды.

GLX құрылғысы, темір штатив, химиялық стакн, пробирка, өткізгіш түтік, реактивтер CaCO3 ,HCI ACTIView камерасы

Көмірқышқыл газының бөлінуі мен рН мәнін түсінеді.

10.19

10.20

Қорытынды тест тапсырмасы

10-сұрақтан тест тапсырмалары

ҰӘЖ ПТ-ның бағалау парағы

Таратпа тест тапсырмалары

Тест тапсырмалары: Жауап кодтары

1. Фотосинтез процесі қай жерде жүреді:

а) хлоропласта в) митохондрияда с) хромопласта

д) лейкопласта е) мезосомады

2. Фотосинтез кезінде өсімдіктер бөлетін оттегі қайдан пайда болады.

а) судан в) көмірқышқыл газынан с) крахмалдан

д) ақуыздан е) майлардан

3. Фотосинтез кезінде су фотолизі қай жерде жүреді:

а) тек ғана жарықта в) тек қараңғыда с) жарық және қараңғы фазаларында д) еш жерде жүрмейді е) дұрыс жауап жоқ

4. Күн сәулесі энергиясы арқылы органикалық қосылыстардың синтезі қалай аталады?

А) гликолиз В) тотығу фосфорлану С) фотосинтез

Д) нәруыз биосинтезі Е) репликация

5. Фотосинтез кезінде АТФ түзілу үшін негізгі энергия көзі:

а) жарғақша мен қоршалған Н+ иондары в) АДФ с) су

д) НАДФ· Н + Н+ е) хлорофилдің қозған электрондары

    6. Массасы 90 г глюкозаны спирттік ашытқанда бөлінетін СО2-нің көлемін (қ.ж.) есепте

    А)1,12л B) 22,4л C)33,6л D) 44,8л

    7.Массасы 0,5моль глюкозаны толық тотықтыру үшін жұмсалатын оттектің (қ.ж) көлемін есепте?

    A)67,2л B) 33,6л C) 10л D) 44,8л

    8.Зат мөлшері 0,25моль глюкозаның массасы неге тең?

    A)90г B) 55г C) 45г D)60г

9.Массасы 2,3кг этил спиртінің зат мөлшері неге тең?

A) 500мольB) 100мольC) 25мольD)50моль

10.Глюкоза сахаридтердің қай тобына жатады?

A) МоносахаридтерB) дисахаридтерC) полисахаридтерD) олигосахаридтер

Тест тапсырмалары:

1. Фотосинтез процесі қай жерде жүреді:

а) хлоропласта в) митохондрияда с) хромопласта

д) лейкопласта е) мезосомады

2. Фотосинтез кезінде өсімдіктер бөлетін оттегі қайдан пайда болады.

а) судан в) көмірқышқыл газынан с) крахмалдан

д) ақуыздан е) майлардан

3. Фотосинтез кезінде су фотолизі қай жерде жүреді:

а) тек ғана жарықта в) тек қараңғыда с) жарық және қараңғы фазаларында д) еш жерде жүрмейді е) дұрыс жауап жоқ

4. Күн сәулесі энергиясы арқылы органикалық қосылыстардың синтезі қалай аталады?

А) гликолиз В) тотығу фосфорлану С) фотосинтез

Д) нәруыз биосинтезі Е) репликация

5. Фотосинтез кезінде АТФ түзілу үшін негізгі энергия көзі:

а) жарғақша мен қоршалған Н+ иондары в) АДФ с) су

д) НАДФ· Н + Н+ е) хлорофилдің қозған электрондары

    6. Массасы 90 г глюкозаны спирттік ашытқанда бөлінетін СО2-нің көлемін (қ.ж.) есепте

    А)1,12л B) 22,4л C)33,6л D) 44,8л

    8.Массасы 0,5моль глюкозаны толық тотықтыру үшін жұмсалатын оттектің (қ.ж) көлемін есепте?

    B)67,2л B) 33,6л C) 10л D) 44,8л

    8.Зат мөлшері 0,25моль глюкозаның массасы неге тең?

    B)90г B) 55г C) 45г D)60г

9.Массасы 2,3кг этил спиртінің зат мөлшері неге тең?

A) 500мольB) 100мольC) 25мольD)50моль

10.Глюкоза сахаридтердің қай тобына жатады?

A) МоносахаридтерB) дисахаридтерC) полисахаридтерD) олигосахаридтер

Тапсырмалар

1. Ферменттердің басқа нәруыздармен ұқсастықтарын көрсет:

А. Химиялық реакциялардың катализаторы

Б. Амин қышқылдарынан тұрады

В. Рибосомаларда синтезделеді

Г. 20 түрлі аминқышқылдарынан тұрады

Д. Қозғалыс қызметін атқарады

Жауабы: А, Д

2. ДНҚ молекулаларының нуклеотидтерінің құрамына кіретін құрылымдық компоненттерін ата

А. Азоттық негіздер

Б. әртүрлі аминқышқылдары

В. Липопротеиндер

Г. Дезоксерибоза көмірсуы

Д. Азот қышқылы

Е. Фосфор қышқылы

Жауабы: А, Г, Е.

3. Зат алмасуының сипаттамасы мен оның түрлерінің арасындағы сәйкестіктерді анықта.

ПРОЦЕСТЕРДІҢ ЗАТ АЛМАСУДЫҢ

СИПАТТАМАЛАРЫ ТҮРЛЕРІ

1. ағзалық заттар тотығады А. пластикалық

2. күрделі заттардан олардан да күрделі Б. энергетикалық

заттар түзеді

3. АТФ энергиясы жұмсалады

4. АТФ молекулаларында энергия жинақталады

1

2

3

4

Б

А

А

Б

Тапсырмалар

1. АТФ молекуласының құрамында қандай заттар бар?

(сәйкес жауаптарын алфавиттік ретпен жаз)

А, Г, Д.

А) 3 фосфор қышқылының қалдығы

Б) Бір фосфор қышқылының қалдығы

В) дезоксирибоза

Г) аденин

Д) рибоза

Е) тимин

2. Фотосинтездің жарық фазасы қандай оргоноидтардың мембраналарында жүрмейді?

А. ЭПТ

Б. Гольджи комплексі

В. Хлоропластардың граналарында

Г. митохондрияларда

Жауабы: А, Б, Г

    3. Зат алмасудың сәйкес келетін белгілерін кестеге қойыныздар.

    1.затттар ыдырайды. А. пластикалық алмасу

    2.заттар синтезделеді. Б. энергетикалық алмасу

    3. АТФ молекуласында энергия сақталады.

    4.энергия ыдырайды.

    5. рибосома қатысады.

    6.митохондрия қатысады.

1

2

3

4

5

6

Б

А

Б

А

А

Б

Тапсырмалар

1. Төмендегі ағзалардың қайсылары автотрофтар болуы мүмкін А, Г

А. өсімдіктер

Б. Зең саңырауқұлақтары

В. Бір клеткалы жануарлар

Г. Бактериялар

Д. Вирустар

Е. Қалпақшалы саңырауқұлақтар

1. АТФ молекуласының құрамында қандай заттар бар?

(сәйкес жауаптарын алфавиттік ретпен жаз)

А, Г, Д

А) 3 фосфор қышқылының қалдығы

Б) Бір фосфор қышқылының қалдығы

В) дезоксирибоза

Г) аденин

Д) рибоза

Е) тимин

3. Зат алмасу ерекшеліктері мен ағзалар топтарының сәйкестіктерін анықта.

ЗАТ АЛМАСУ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ АҒЗАЛАР ТОПТАРЫ

1. АТФ синтезі үшін күн энергиясын пайдалану А. автотрофтар

2. АТФ синтезі үшін тамақ энергиясын пайдалану Б. гетеротрофтар

3. тек қана дайын ағзалық заттарды пайдалану

4. бейағзалық заттардан ағзалық заттарды синтездеу

5. қоректену үшін көмірқышқыл газын пайдалану

1

2

3

4

5

А

Б

Б

А

А

1-есеп. Глюкозаның химиялық байланыстарындаа жинақталған энергия тотығу барысында жылу түрінде бөлінеді. Егер 631 г глюкозаның көмір қышқыл газы мен суға дейін тотығуы барысында 10069,944 кДж жылу бөлінетін болса, реакцияның жылу эффекті қанша?

Берілгені:

Q1=10069,944 кДж Шешуі:

М (С6О12Н6) =631 г С6О12Н6 +6О2 → 6СО2 + 6Н2О +Q

Q<img width="«158»" height="«2»" src="«file:///C:/Users/1/AppData/Local/Temp/msohtmlclip1/01/clip_image001.gif»" v:shapes="_x0000_s1026">2 =? 180г х кДж

631г 10069,944кДж

М (С6О12Н6) =180г/моль-1

х Q2 = 180∙10069,944:631 =2872

Термохимиялық теңдеу құрамыз?

С6О12Н6 +6О2 → 6СО2 + 6Н2О- 2872кДж.моль-1

Реакция экзотермиялы болғандықтан, жылу эффекті теріс болады.

Босаған энергияны килокалориямен көрсетеміз:

1ккал=4,19 кДж

х ккал= 2872кДж

осыдан: х= 1 ккал ∙2872кДж: 4,19 кДж =685,4ккал

Жауап: Реакцияның жылу эффекті Q=-685,4 ккал-1

2-есеп. Ағзаның қалыпты қызметі дұрыс тамақтануға, яғни күнделікті тұтынатын тағам құрамына байланысты болады. Ағзаның энергиямен қамтамасыз етілуі таңертеңгілік аста 25%, түскі аста-50%, кешкі аста-10% жүзеге асырылады. Жасөспірім ағзасы біртәулікте 3500 ккал энергия жұмсайтыны белгілі болса, бесіндік астың калориясы қанша болатынын есептеңдер.

1. Бесіндік астың құрамындағы энергияны есептейміз (%)

100%-(25%+50%+10%) =15%

2. Бесіндік астағы энергияның мөлшерін есептейміз (ккал):

100% — 3500 ккал

15% — х ккал х=15% ∙3500 ккал :100% = 525 ккал Жауап: 525 ккал

Осыған ұқсас жазбалар:

БиологияФОТОСИНТЕЗ, ОНЫҢ САТЫЛАРЫ ЖӘНЕ БИОСФЕРАДАҒЫ ҒАРЫШТЫҚ РОЛІ

Сабақ жоспарлары сайты,      www.jospar.kz - 1103574

Пікірлер (1)
Ақмарал # 19 қараша 2015 в 01:18 0
Жақсы жазылған.Сізге шығармашылық табыс тілеймін.

Сайт редакциясының

Электронды почтасы:

bioustaz@mail.ru

Блогтағы жазбалар