Химиялық реакция теңдеулері. Зат массасының сақталу заңы.

19 желтоқсан 2014 - Райхан Маликовна

Cабақтыңтақырыбы: Химиялық реакция теңдеулері. Зат массасының сақталу заңы. <o:p></o:p>

         Сабақтың мақсаты: <o:p></o:p>

<span lang=«KZ» style=«font-size:14.0pt;line-height:115%;font-family:»Times New Roman",«serif»; mso-fareast-font-family:«Times New Roman»;mso-ansi-language:KZ">         Білімділік:<span lang=«KZ» style=«font-size:14.0pt;line-height:115%;font-family:»Times New Roman",«serif»; mso-fareast-font-family:«Times New Roman»;mso-ansi-language:KZ"> Оқушыларға

<span lang=«KZ» style=«font-size:14.0pt;line-height:115%;font-family:»Times New Roman",«serif»; mso-ansi-language:KZ">з<span lang=«KZ» style=«font-size:14.0pt;line-height: 115%;font-family:»Times New Roman",«serif»;mso-fareast-font-family:«Times New Roman»; mso-ansi-language:KZ">ат  массасыныңсақталу  заңын  түсіндіре отырып,  сол негізінде химиялық  реакция  теңдеуін құра білуге  үйрету. <o:p></o:p>

<span lang=«KZ» style=«font-size:14.0pt;line-height:115%;font-family:»Times New Roman",«serif»; mso-fareast-font-family:«Times New Roman»;mso-ansi-language:KZ">         Дамытушылық:  <span lang=«KZ» style=«font-size: 14.0pt;line-height:115%;font-family:»Times New Roman",«serif»;mso-fareast-font-family: «Times New Roman»;mso-ansi-language:KZ">Оқушылардың

<span lang=«KZ» style=«font-size:14.0pt;line-height:115%;font-family:»Times New Roman",«serif»; mso-ansi-language:KZ"> ө<span lang=«KZ» style=«font-size:14.0pt; line-height:115%;font-family:»Times New Roman",«serif»;mso-fareast-font-family: «Times New Roman»;mso-ansi-language:KZ">з ойын  тұжырымдап,  тақырыптың мазмұнын  жетілдіре  отырып, айтып беру дағдысын  дамыту.    <o:p></o:p>

<span lang=«KZ» style=«font-size:14.0pt;line-height:115%;font-family:»Times New Roman",«serif»; mso-fareast-font-family:«Times New Roman»;mso-ansi-language:KZ">         Тәрбиелік:<span lang=«KZ» style=«font-size:14.0pt;line-height:115%;font-family:»Times New Roman",«serif»; mso-fareast-font-family:«Times New Roman»;mso-ansi-language:KZ"> Ғылымқұштарлыққа тазалыққа  тәрбиелеу.                                     <o:p></o:p>

<span lang=«KZ» style=«font-size:14.0pt;line-height:115%;font-family:»Times New Roman",«serif»; mso-ansi-language:KZ">         Сабақ түрі<span lang=«KZ» style=«font-size:14.0pt; line-height:115%;font-family:»Times New Roman",«serif»;mso-fareast-font-family: «Times New Roman»;mso-ansi-language:KZ">:

<span lang=«KZ» style=«font-size:14.0pt;line-height:115%;font-family:»Times New Roman",«serif»; mso-fareast-font-family:«Times New Roman»;mso-ansi-language:KZ"> <span lang=«KZ» style=«font-size:14.0pt;line-height:115%;font-family:»Times New Roman",«serif»; mso-ansi-language:KZ">жаңа<span lang=«KZ» style=«font-size:14.0pt; line-height:115%;font-family:»Times New Roman",«serif»;mso-fareast-font-family: «Times New Roman»;mso-ansi-language:KZ"> сабақ. <o:p></o:p>

<span lang=«KZ» style=«font-size:14.0pt;line-height:115%; font-family:»Times New Roman",«serif»;mso-ansi-language:KZ">         <span lang=«KZ» style=«font-size:14.0pt;line-height:115%;font-family: „Times New Roman“,»serif";mso-fareast-font-family:«Times New Roman»;mso-ansi-language: KZ">Сабақта қолданатын әдістер:

<span lang=«KZ» style=«font-size:14.0pt; line-height:115%;font-family:»Times New Roman",«serif»;mso-fareast-font-family: «Times New Roman»;mso-ansi-language:KZ"> сұрақ-жауап,  жұмыс  дәптерімен жұмыс,  есеп шығару. <o:p></o:p>

<span lang=«KZ» style=«font-size:14.0pt;line-height:115%; font-family:»Times New Roman",«serif»;mso-ansi-language:KZ">         <span lang=«KZ» style=«font-size:14.0pt;line-height:115%;font-family: „Times New Roman“,»serif";mso-fareast-font-family:«Times New Roman»;mso-ansi-language: KZ">Көрнекі  құралдар:

<span lang=«KZ» style=«font-size:14.0pt;line-height:115%;font-family:»Times New Roman",«serif»; mso-fareast-font-family:«Times New Roman»;mso-ansi-language:KZ">  <span lang=«KZ» style=«font-size:14.0pt; line-height:115%;font-family:»Times New Roman",«serif»;mso-ansi-language:KZ">есептержинағы,  Периодт<span lang=«KZ» style=«font-size:14.0pt;line-height:115%;font-family:»Times New Roman",«serif»; mso-fareast-font-family:«Times New Roman»;mso-ansi-language:KZ">ық  жүйе. <o:p></o:p>

<span lang=«KZ» style=«font-size:14.0pt;line-height:115%;font-family:»Times New Roman",«serif»; mso-fareast-font-family:«Times New Roman»;mso-ansi-language:KZ">         Сабақтың пәнаралық байланысы: <span lang=«KZ» style=«font-size:14.0pt;line-height:115%;font-family:»Times New Roman",«serif»; mso-fareast-font-family:«Times New Roman»;mso-ansi-language:KZ"> Физика <o:p></o:p>

         Сабақтың барысы: І. Ұйымдастыру бөлімі. <o:p></o:p>

                                              ІІ. Жаңасабақты түсіндіру. <o:p></o:p>

                                              ІІІ. Бекіту. <o:p></o:p>

                                               ІV.Үйге тапсырма <o:p></o:p>

            V. Үй тапсырмасын сұрау. <o:p></o:p>

            VІ. Бағалау. <o:p></o:p>

<span lang=«KZ» style=«font-size:14.0pt;line-height:115%; font-family:»Times New Roman",«serif»;mso-fareast-font-family:«Times New Roman»; mso-ansi-language:KZ">І. Оқушылармен аманд<span lang=«KZ» style=«font-size:14.0pt;line-height:115%; font-family:»Times New Roman",«serif»;mso-ansi-language:KZ">асып, сабаққадайындығын тексеру.

<span lang=«KZ» style=«font-size:14.0pt;line-height: 115%;font-family:»Times New Roman",«serif»;mso-fareast-font-family:«Times New Roman»; mso-ansi-language:KZ"> <o:p></o:p>

ІІ.      Химиялық реакция теңдеуі дегеніміз –химиялық реакцияны химиялық таңбалар және формулалар арқылы шартты түрде жазу. <o:p></o:p>

         Химиялықреакцияның теңдеуінің сол жағына әрекеттесуші заттардың формуласын, ал оңжағына жаңадан түзілетін заттардың формуласын жазады. Әрекеттесуші заттар – реакцияға кіріскен реакцияласушы заттар неқысқаша реагенттер деп аталады. Сол сияқты жаңадан түзілген заттар реакцияданшыққан заттар немесе өнімдер деп аталады. <o:p></o:p>

<span lang=«KZ» style=«font-size:14.0pt;line-height:115%;font-family:»Times New Roman",«serif»; mso-fareast-font-family:«Times New Roman»;mso-ansi-language:KZ">         <span lang=«KZ» style=«font-size:14.0pt;line-height:115%;font-family:»Times New Roman",«serif»; mso-fareast-font-family:«Times New Roman»;mso-ansi-language:KZ">Химиялықреакция теңдеуін жазудың өзіндік ережесі бар. Оны түсіну үшін судың түзілуреакциясын қарастырайық. <o:p></o:p>

<span lang=«KZ» style=«font-size:14.0pt;line-height:115%;font-family:»Times New Roman",«serif»; mso-fareast-font-family:«Times New Roman»;mso-ansi-language:KZ">1.     <span lang=«KZ» style=«font-size:14.0pt; line-height:115%;font-family:»Times New Roman",«serif»;mso-fareast-font-family: «Times New Roman»;mso-ansi-language:KZ">Теңдеудің сол жағына реакцияғақатынасқан заттардың, яғни реагенттердің формулаларын жазып, олардың өзараәрекеттесетінін көрсететін (+) таңбасын және жаңа өнімге айналу бағытынсілтейтін бағдарша (→) қояды: <o:p></o:p>

Н22 → <o:p></o:p>

<span lang=«KZ» style=«font-size:14.0pt;line-height:115%;font-family:»Times New Roman",«serif»; mso-fareast-font-family:«Times New Roman»;mso-ansi-language:KZ">2.     <span lang=«KZ» style=«font-size:14.0pt; line-height:115%;font-family:»Times New Roman",«serif»;mso-fareast-font-family: «Times New Roman»;mso-ansi-language:KZ">Теңдеудің оң жағына реакция нәтижесіндетүзілетін өнімдердің формуласы жазылады: <o:p></o:p>

Н2 + О2 → Н2О <o:p></o:p>

<span lang=«KZ» style=«font-size:14.0pt;line-height:115%;font-family:»Times New Roman",«serif»; mso-fareast-font-family:«Times New Roman»;mso-ansi-language:KZ">3.     <span lang=«KZ» style=«font-size:14.0pt; line-height:115%;font-family:»Times New Roman",«serif»;mso-fareast-font-family: «Times New Roman»;mso-ansi-language:KZ">Теңдеудің сол жағындағы реагенттерөзара әрекеттесіп, теңдеудің оң жағындағы өнімдерге айналатындықтан, бастапқыоттек пен сутек атомдарының саны соңындағы судың құрамындағы оттек пен сутекатомдарының санына тең болуы шарт. Міне, осы шартты орындау үшін теңдеудежазылған заттардың химиялық формуласының алдына коэффициенттер қойылады. <o:p></o:p>

         Реакцияғаоттектің 2 атомы кіріссе, одан 2 молекула су шығады, сондықтан Н2Оформуласының алдына 2 коэффициентін қою керек: <o:p></o:p>

Н22 → 2Н2О <o:p></o:p>

         Алсудың екі молекуласының құрамына сутектің төрт атомы кіретінін ескерсек, сутекмолекуласының алдындағы коэффициенттің 2 екендігі табылады: <o:p></o:p>

 2Н2 + О2 → 2Н2О <o:p></o:p>

         Химиялықреакция теңдеуінің сол және оң жағындағы атомдар саны өзара тең екендігін білеотырып, реагенттер мен өнімдердің формулаларын бөліп тұрған бағдаршаны теңдікбелгісіне (=) ауыстарады: <o:p></o:p>

2+ О2 =2Н2О <o:p></o:p>

         Мұндайхимиялық реакцияның толық теңдеуі былайша оқылады: «екі-аш-екі плюс-о-екі» тең«екі-аш-екі-о». <o:p></o:p>

         Реакцияғакіріскен реагенттер мен одан шығатын өнімдердің формулалары әртүрлі болғанымен,олардың құрамдарындағы атомдар саны әрдайым бірдей болады. Атомдар саны бірдейболса, реагенттер мен өнімдердің массаларының да бірдей болғаны. Мұны химияғылымында ең алғаш ашылған заттармассасының сақталу заңынан анық көреміз: <o:p></o:p>

         Химиялық әрекеттесуге кіріскен заттардыңмассасы одан түзілетін заттардың массасына тең. <o:p></o:p>

         Заттармассасының сақталу заңын атом-молекулалық ілім тұрғысынан да түсіндіругеболады. Химиялық реакцияға кіріскенбастапқы атомдар жойылмайды және жаңадан пайда болмайды, тек қайта топтасады.Реакцияға кіріскен атомдар реакция соңында да сақталады, олай болса олардыңжалпы массасы да өзгермейді. Реакцияның басындағы атомдар массасы қанша болса,оның соңында да сонша масса сақталады. <o:p></o:p>

<span lang=«KZ» style=«font-size:14.0pt;line-height:115%;font-family:»Times New Roman",«serif»; mso-fareast-font-family:«Times New Roman»;mso-ansi-language:KZ">         ІІІ. <span lang=«KZ» style=«font-size:14.0pt;line-height:115%;font-family:»Times New Roman",«serif»; mso-fareast-font-family:«Times New Roman»;mso-ansi-language:KZ">4-7 жаттығулар42-бет, 5-жаттығу 44-бет есеп шығару <o:p></o:p>

         ІV. Үйге   §15оқу <o:p></o:p>

<span lang=«KZ» style=«font-size:14.0pt;line-height:115%;font-family: „Times New Roman“,»serif";mso-fareast-font-family:«Times New Roman»;mso-ansi-language: KZ">  VІ.<span lang=«KZ» style=«font-size:14.0pt;line-height:115%;font-family:»Times New Roman",«serif»; mso-fareast-font-family:«Times New Roman»;mso-ansi-language:KZ">  Бағалау. <o:p></o:p>

 

<span lang=«KZ» style=«font-size:14.0pt;line-height:115%; font-family:»Times New Roman",«serif»;mso-ansi-language:KZ"> 

Сабақ жоспарлары сайты,      www.jospar.kz - 1130081

Пікірлер (1)
Марзия Абылхаева # 20 қаңтар 2015 в 01:59 0
Мен сіздің формулаларыңызды түсінбедім.

Сайт редакциясының

Электронды почтасы:

bioustaz@mail.ru

Блогтағы жазбалар