Тәрбие сағаты

1 ақпан 2014 - alt2000
Тәрбие сағаты

 Атырау  облысы Исатай ауданы

Жанбай селосы  Хамидолла  Наубетов  атындағы

орта мектептің  бастауыш сынып мұғалімі

Сұлтанғалиева  Күнсұлу  Сәменқызы

 

 


Тақырыбы: «Тәуелсіздік символы  — ұлттық  валюта  тарихы  »

 

   Мақсаты:      Оқушыларды  тәуелсіз еліміздің ең  бірінші  айрықша  белгісі  —теңгемен      таныстыру, төл   теңгеміздің  шығу  тарихы,  айналымға  ену кезі  туралы  мағлұматтар  беру.

 

Оқушылардың  бойына елімізге  деген ыстық сүйіспеншілікті, мақтанышты  сіңірту.

 

Елін, жерін сүйіп құрмет  тұтатын  жас  жеткіншектерді  елжандыққа тәрбиелеу.

 

Көрнекілігі:      интерактивті  тақта,  теңгелер, әртүрлі  валюталар.

 

Барысы: Ұйымдастыру.                                                                                                                                                                                Ән: Көк тудың желбірегені

 

І  бөлім.   «Теңгенің  шығу  тарихы»

 

Мұғалімнің кіріспе сөзі:     Біз бүгінге дейінгі барлық жетістіктерімізге Тәуелсіздіктің арқасында қол жеткіздік. 1991жыл Кеңес одағы ыдырағаннан кейін әрбір ел тәуелсіздігін жариялап, өзінің мемлекеттік рәміздерін қабылдады. Қазақстан өзінің Елтаңбасын, Туын, Әнұранын заңмен бекітті… Осы орайда барлық мемлекет бұрынғы Кеңес одағының  рубльдік  аймағынан шығып, өзінің ұлттық валютасын шығарды.
Ұлттық валютаны «теңге», ал оның жүзден бір бөлігін «тиын» деп атауды сол кездегі ҚР Жоғары кеңесі комитетінің төрағасы Сауық Тәкежанов ұсынған еді.
       1992 жылы құпия жолмен біздің алғашқы валюталарымыз 1, 3, 5, 10, 20, 50, 100 номиналдағы банкноталар түрінде төрт ғасырлық тәжірибесі бар ағылшынның пошта маркілері мен банкнота жасауды кәсіп еткен «Харрисон және оның ұлдары» компаниясымен өзара жасалған келісімшартқа байланысты шығарылды.
1993 жылғы 15 қарашада Қазақстанның ұлттық валютасы — теңге айналысқа енгізілді.                                                                                                                                    1- оқушы:                                                                                                                                                                                        Диана    Әрбір  елдің  тарихында үлкен  шежіре, тарих  жатыр.Ал  біздің еліміз  үшін ХХ  ғасырдың  маңызы  зор. Себебі, еліміз  тәуелсіздік алып, сол тәуелсіздіктің    белгілеріне  ие  болды.                                                                                                                            2- оқушы:  Самал                                                                                                                                                                          Біздің ұлттық бейнемізді, болмысымызды, тарихымызды  көрсететін  рәміздеріміз бар.                           Елтаңба,Әнұран мен Туымызбен бірге  тағы  бір белгі  — ұлттық теңгеміз бар.   Теңге 1993жылы  15 қараша күні  дүниеге келді.                                                                                                                                                                     3- оқушы: Сағындық                                                                                                                                   Теңгенің  авторы  болу  бақыты дизайнерші  Тимур Сүлейменов, қылқалам  шеберлері  Қайролла  Ғабжалилов, Мендібай  Әлин мен  Ағымсалы  Дүзелхановтың  үлесіне тиді.Олар Ұлыбританияның  дымқыл ауасын жұтып, үлкен  еңбектерінің нәтижесін теңгені елге жеткізді.                                                                                                                  4 – оқушы :  Наурыз    Алғашқы теңге « Харрисон  Санс » фирмасында бір жыл ішінде өңделіп, басылды. Демек, теңгенің алғашқы  нұсқасы  Англияда шықты.                                                                                                                           5-оқушы :   Аяулым                                                                                                                                                                          Ұлттық теңгеміздің  шеттері қазақтың ою-өрнектерімен безендірілген.Бірінші бетінде қазақ халқының  әйгілі  ұлы  тұлғалары бейнеленген. Екінші  бетінде  ою-өрнектер, табиғат көріністері бейнеленіп, елтаңбамыз  салынған.     Ортаға 1,3,5 теңге кейіпкерлері  шығады.                                                      6-оқушы   Айсәуле                                                                                                                             Әбу-Насыр –әл –Фараби                                                                                                                            Ол Отырарда  дүниеге келген.Арабтар  бұл қаланы Фараб  деп атаған.Әл- Фараби орта бойлы, мығым денелі, батыл  болып өседі.Бала күнінен, мергендігімен көзге түседі.Түркі, парсы, араб тілдерін мүлтіксіз  сөйлейді.Грек, латын тілдерін  жақсы білген. Ол  дүние жүзінде  Аристотельден  кейінгі екінші ұстаз. Әл- Фараби 150 жуық  еңбек жазған.                                                                                                                                                                                                         

7 – оқушы :  Ералхан                                                                                                                           Сүйінбай    Алматы облысы, Жамбыл ауданында  дүниеге келген.Балалық шағында  кедейшілік, жоқшылық көреді.Соған қарамастан  14-15 жасынан бастап  ақындық өнерге  машықтана бастайды.Сүйінбай келе-келе нағыз суырып салма, айтыстың ақйық ақынына айналады.   Сүйінбай халық мұңын  мұңдап,үстем тап өкілінің  әділетсіздігін бетіне басып,әшкерелеп отырған  батыл да әділ ақын. Оның өлеңдерінде  адамның  мінез-құлқы, адамгершілігіне, жақсы-жаман қасиеттеріне көңіл бөлінеді.                                                                                                  8-оқушы   Наурыз                                                                                               Құрманғазы Құрманғазы – қазақтың күйші, сазгері, домбырашысы.Күй өнерінің классигі.Оның әнге әуестігі жастайынан байқалады. Алты жасында  әкесі байдың  қозысын  бағуға жібереді.Зейінді туған  бала  әке-шешесінің  жағдайын түсініп, олардың айтқанына қарсы келмейді. Жалғыз серігі қолдан жасалған домбырасын  йығынан тастамайды.  Құрманғазы қуғын-сүргінді көп көрді.1880  жылдардың бас кезінде Астрахань жаққа қоныс аударды.                                                                                                                                                                                                                                  9-оқушы   Бекзада                                                                                                        Шоқан Уәлиханов    Ол өте ақылды, көреген,өз заманының  білімді адамы болды. Орысшаға қоса бірнеше шығыс тілін білген.Шоқан әуелінде  қазақ  мектебінде оқиды.Мұнда арабша  оқумен сурет салуды  үйренді.Шығыс әдебиетімен танысады.Араб, парсы,ұйғыр тілдерін меңгерген.1853 жылы Кадет корпусын  бітіреді.Сол мамандығы бойынша қызметте істейді. Шоқан ғалым, саясатшы, географ, суретші,әдебиетші, тарихшы.                                                                                                                                                   10-оқушы   Гүлсәт  Абай Құнанбаев                                                                                           Абай- қазақтың  ұлы ақыны, сазгер, философ, қазақ әдебиетінің негізін салушы.Ол әуелде ауыл молдасынан оқиды.10 жасқа толғанда  әкесі оны Семейге медресеге оқуға жібереді.Мұнда араб, парсы, шағатай тілдерін меңгереді.Науаи, Низами, Фирдауси  сияқты оқымыстылардың  шығармаларын құныға оқиды.Орысшасын өз бетінше жетілдіре түседі.                                                                11-оқушы   Әбілқайыр     Кіші жүздің  ханы.Қазақ жастарының қолбасшысы. Күшімен, айласымен, батылдығымен, шабуылды  ұйымдастыра  білуімен  даңқы шықты.                                                        12-оқушы:  Аяулым  Абылай  хан    Азан  шақырып  қойған аты – Әбілмансұр. Ол 1711  жылы  Түркістан билеушісі  « қанішер » Абылайдың  ұлы Көркем Уәлидің  шаңырағында туған.Түркістанды қалмақтар басып алғанда әкесі өліп,өзі далаға қашып, аман қалады.Шашы өскен,қара тымақ  киген жұпыны  киімі бар балаға Төле би « Сабалақ » деп ат қойыпты.Өсе келе ұрыстарға қатысады.Ол « Абылайлап » ұран салады. Жеңістерден кейін ол  Абылай  атанады.                                                                                       12- оқушы:  Дамир                                                                                                                                                                          Ел ырысы – тайқазан

 

Төл теңгеміз  қақпағы

 

Қазынамыз  толығып,

 

Болсын дәйім жолы құт!

 

«Төл теңге  — ел тірегі!»

 

Деп құрметтер оны жұрт.                                                                                                                                                       13-оқушы   Жанарыс                                                                                                                                                                      Мен «Теңгемін, теңгемін!»  

 

Қазақ деген елденмін.

 

Тәуелсіздік- тұғырым, 

 

Жарқын менің ғұмырым   !                                                                                                                                                   14-оқушы   Ақниет                                                                                                                                                                             Теңге теңге, теңгелер,

 

Теңге адамға дем берер.

 

Тіршіліктің арбасы ,

 

Теңгеменен дөңгелер.

 

Ән « Қазақ  елі » / хормен айтады /        

 

ІІ бөлім.« Теңге  — ұлттық  табыстың  кепілі »

 

Тапсырмалар:   1 . Сандар сөйлейді

 

                            2.«Әр елде  — өз валютасы »                                                                                                         

 

                            3.  Жағдаяттар  шешу .                                                                                                                                                                                                               

 

                            4.  Сұрақ жауап                                                                                                                                                                         

 

« Теңге» тобы  басшысы: Ералхан   « Тиын» тобы басшысы:

 

 

 

Самал

 

                                  1.  Сандар сөйлейді:

 

1991ж. 16 –желтоқсан                   1992ж. 4- маусым                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                              1993 ж.15 қараша                           1995ж. 30 тамыз                                                                                                                                                                               

 

1997ж. 06 шілде                              1997ж. 11 шілде                                                                                                                                                                                                     

 

2010ж. 1-2-желтоқсан                   30.01.-07.02.2011ж.

 

2.«Әр елде  — өз валютасы »                                                                                                                                                                                                                

 

Қырғызстанда-/сом/        Ресейде -/рубль/          Германияда — /марка/

 

Америкада — / доллар/   Ұлыбританияда-/фунт/ Украинада — /гривна/

 

/ стерлинг/               /карбовенец/

 

Қытайда — / юань/            Тәжікстанда — /манат/    Өзбекстанда — /сум/

 

Түркияда -/ лира /            Латвияда -  / лат /           Кореяда — / йена /

 

3.Жағдаяттар  шешу . Топ болып талқылап, жауабын  сахналаңыз.

 

 « Теңге»                                                                                                                                                                                          1-жағдай:  Биылғы оқу жылында  қазақ  тілі оқулығы жетіспейді, базардағы оқулық  бағасы 800 теңге.Анаң туыстардан оқулығыңды тауып әкелді.Бірақ оқулық ескі.жыртық.Сен оқулықты  ұстағың келіңкіремей  тұр.Сенің іс-әрекетің …?

 

« Тиын»         2-жағдай:Сен екі ініңді  бала бақшадан алып  қайттың.Інілерің  қарындары ашқандарын айтты. Сенде  60 теңге бар.

 

Балмұздақ  60 теңге, 3 алма 60 теңге,  1 қорап сағыз  60 теңге

 

Қай затты алар едің? Неге?

 

Сергіту сәті. Көрермендермен « Теңге алу »ойыны

 

6. Сұрақ –жауап

 

Мұғалім : Біздің Отанымыз — егеменді, тәуелсіз қазақ мемлекеті. 130-дан аса ұлт өкілдері тұратын осынау қасиетті мекенде, асқақтаған өлкеде, кеңдігі керемет дархан далада, егіні теңіздей толқыған, төрт түлігі мыңғырған, өндірісі өркендеген мекенде өмір сүруші әрбір адам өз Отанын жанындай сүйіп, оның көк байрағын көкке көтеруді мақтаныш тұтады. Қорытынды шығару: Ақша еңбекпен, біліммен  келеді.

 

ҚорытындыНәтижесінде: Еліміздің экономикасын дамытушы, жоғары икемді, ұқыпты тұлға біз  боламыз!

 

Осыған ұқсас жазбалар:

БастауышҰлттық киімдер. Тымақ тігу.

БастауышҚұстар айтысы (Үнді ертегісі)

БастауышСанды 7-ге көбейту және бөлуді қайталау

БастауышЛогика -қисынды ойлау

БастауышБАСТАУЫШ СЫНЫПТАҒЫ ТӘРБИЕНІҢ ИННОВАЦИЯЛЫҚ ТӘСІЛДЕРІ

Сабақ жоспарлары сайты,      www.jospar.kz - 1062408

Пікірлер (0)

Сайт редакциясының

Электронды почтасы:

bioustaz@mail.ru

Блогтағы жазбалар