Фосфор қосылыстары

23 қаңтар 2014 - Админ
Фосфор қосылыстары

Сабақтыңтақырыбы:   Фосфорқосылыстары. <o:p></o:p>

Сабақтыңмақсаты:  Білімділік: Фосфордың атомқұрылысы, оның аллотропиялық түр өзгерісі  және оттекті қосылыстары: фосфордың (V)оксиді, фосфор қышқылы мен тұздарын қарастыру. Фосфор тыңайтқыштары туралытүсінік қалыптастыру.Дамытушылық:  Қосымша әдебиеттермен жұмыс істей білуге, өздігінен іздену жұмыстарынжетілдіру, ой – өрістерін  дамыту.Тәрбиелік:  Білім деңгейлерін анықтау, деңгейліктапсырмалармен жұмыс жасауға үйрету. <o:p></o:p>

Сабақтыңтипі: Жаңа материалды баяндау <o:p></o:p>

Сабақтыңтүрі: Дәріс                                                                                           <o:p></o:p>

Құрал –жабдықтар: интеракт.тақта, нұсқаулық қағаз, периодтық жүйе, құрамында фосфорыбар заттар, кестелерметалдардың кернеу қатары, сынауықтар.                                                                                                          <o:p></o:p>

Реактивтер: натрий ортофосфаты, мырыш, магний ұнтақтары, ортофосфор қышқылы, қорғасыннитраты, мыс сульфаты, қызыл фосфор, спиртшам, шырпы, темір қасық, индикаторлакмус қағазы. <o:p></o:p>

Сабақтыңәдісі: ОҮӨӘЖПТ <o:p></o:p>

Сабақтыңжоспары  <o:p></o:p>

1.Ұйымдастыру кезеңі    а)Зейінін сабаққа аудару   б)Қатыс тексеру<o:p></o:p>

2.Ой қозғау   Үйтапсырмасы <o:p></o:p>

1.Азоттыңпериодтық жүйедегі орны,қолданылуы. <o:p></o:p>

2.Азоттыңфизикалық қаиеттері. <o:p></o:p>

3.Азоттыңхимиялық  қасиеттері. <o:p></o:p>

4.Аммиактыңқасиеттері <o:p></o:p>

5.Азот қышқылыныңқасиеттері <o:p></o:p>

6.Азотқышқылының тұздары <o:p></o:p>

3.Жаңа материал   Фосфор қосылыстары. <o:p></o:p>

Өз бетімен тақырыпты меңгеру <o:p></o:p>

«Дана үкілер» техникасы <o:p></o:p>

1.Иллюстрациялық бейнелеу <o:p></o:p>

А)Фосфордыашқан ғалым?    <o:p></o:p>

Ә)Фосфордыңқосылыстары : <o:p></o:p>

Оксидтері                      Қышқылы                        Тұздары <o:p></o:p>

2.Мәтіннен негізгі ұғымдарды тауып мәнін түсіндір <o:p></o:p>

А) Реакциялар сыры              Р+О2         Р2О5+Н2О      <o:p></o:p>

Са2(РО4 )2 + 3Н2SО4 — 2Н3РО4 +3СаSО4<o:p></o:p>

1) активті металдармен: 2Н3РО4 +3Са — Са3(РО4 )2 +3Н2<o:p></o:p>

 2)негіздікоксидтермен: 2Н3РО4 +3Са О  Са3(РО4 )2 +3Н2О<o:p></o:p>

 3)негіздермен: Н3РО4 +3Nа ОН — Nа3РО4 +3Н2О<o:p></o:p>

 4)әлсізқышқылды тұздармен:2Н3РО4 +3Nа2S -2Nа3РО4 +3Н2S<o:p></o:p>

Сапалықреакция    Н3РО4 +3АgNО3— Аg3РО4 тұнба сары+3НNО3<o:p></o:p>

Ә) Ұғымдар <o:p></o:p>

Фосфор       Фосфор5оксиді     Фосфор3оксиді   Фосфорқышқылы     Фосфаттар <o:p></o:p>

Жұмыс нәтижесін мұғалімменталқылау <o:p></o:p>

А) Мені түсін <o:p></o:p>

Оқушылар кітапты жауып қойып, мәтіннің негізгі ойынбілдіретін 10 шақты сөз жазу керек <o:p></o:p>

Ақ фосфор      Қара фосфор        Қызыл фосфор <o:p></o:p>

1.Фосфорды… жылы… ашты. <o:p></o:p>

2. Фосфор қосылыстарда… тотығу дәрежелерін көрсетеді. <o:p></o:p>

3. Фосфор ядросында…протон,… нейтрон болады.<o:p></o:p>

4. Фосордың металдарменқосылысы… деп аталады.<o:p></o:p>

5. Фосфор элементі жай затретінде бірнеше аллотропия түзеді:…,… және .........................  .<o:p></o:p>

6. Фосфордың жер қыртысындағымассалық үлесі ..........% <o:p></o:p>

7. Фосфор… .........................................<o:p></o:p>

… кездеседі.<o:p></o:p>

      8. Ауасыз ортада қыздырғанда ақ фосфор… айналады, ал жоғарғы  <o:p></o:p>

     қысымда… айналады<o:p></o:p>

Ә) «Эстафета» <o:p></o:p>

РН3-           NaH2PO4-             AIPO4 -           CaHPO4- <o:p></o:p>

Б) «Тірек мәтін техникасы»Эксперимент <o:p></o:p>

Сынауыққа 1 мләк суын құйып, оған 1 тамшы ортофосфор қышқыл ертіндісін қосамыз. Сынауықтышайқаңдар. Тағы да бірнеше тамшы қышқыл қосамыз. Лайлануы жойылады. <o:p></o:p>

3 сынауыққа даортофосфор қышқылын құйып,№1үстіне  теміршеге,№2 үстіне  мыс сым  №3 үстіне магний саламыз,қорытынды жасау<o:p></o:p>

В) « Ара ұясы»  техникасы <o:p></o:p>

Химиялық өзгерістер:Р →Са3Р2 →РН3→ Р4Н10 → НРО3 → Н3РО4 <o:p></o:p>

«Кері байланыс» Деңгейлік тапсырмалар <o:p></o:p>

1деңгей <o:p></o:p>

1.Фосфорқышқылының  үш сатыда диссоциациялануы: <o:p></o:p>

2.Фо сфорқышқылының қалдығына (РО43-)сапалық реакция. <o:p></o:p>

3.Фосфаттардыңқолданылуы <o:p></o:p>

2деңгей <o:p></o:p>

1.14,2 г фосфороксидін (V) 50 мл сумен әрекеттестіріп алынған фосфор қышқылы ерітіндісініңмассалық үлесін анықтаңдар <o:p></o:p>

2.Құрамында 35% породасы бар50т фосфорит заводқа әкелінді. Таза кальций фосфатының салмағын табушығарылуыРудадағы тазакальций фосфатының мөлшері 65% (100% -35%), ал бос порода ω (бос порода) =0,35, ω (Са3(РО4)2) = 0,65     m (Са3(РО4)2 ) = 50т · 0,65 = 32,5 т немесе m ( қоспа ) = 50т · 0,35 = 17,5 тосыдан         m ( Са3(РО4)2 ) = 50т — 17,5 = 32,5 т <o:p></o:p>

Жауабы: m ( Са3(РО4)2) = 32,5 т <o:p></o:p>

3деңгей Екіжай заттың қоспасын басқа екі жай заттың қоспасын әрекеттесті. Реакциянәтижесінде қалыпты жағдайда қатты күйде кездесетін, сумен өте қарқынды түрдеәрекеттесетін бинарлы қосылыс болып табылатын бір ғана өнім түзіледі. Қыздырғанбұл өнім екі бөлікке бөлінеді, бір бөлігі балқыма, бір бөлігі бірден буланатынзатқа айналады, бірақ екі бөліктің де сапалық құрамы бірдей болады. Барлықбастапқы заттарды атаңдар. Реакция өнімін қыздырған кезде қандай өзгерістерболатынын түсіндіріңдер.                       <o:p></o:p>

 есептіңжауабы: Реакция өнімі бойынша көрсетілген деректерге байланысты мынадай: бастапқы 4 затта екі элементтен тұрады қорытынды шығаруға болады. Осыған орай, аллотропиялық түрөзгерістер туралы, реакция өнімінің қасиетіне  байланысты фосфор және оттек жайында сөзболып жатқаны туралы айтуға болады. Фосфордың (V) оксиді екі кристалдық модификациялық түр өзгерістер: бірімолекулалық кристалл торлы — ұшқыш, ал екіншісі атомдық кристалл торлы –ұшқышемес түрінде кездеседі<o:p></o:p>

Сергіту сәті     Жұмбақ әңгіме <o:p></o:p>

Біз негізі үшегіз жігітпіз.Мен-Ақбаймын,Қарабай,Қазбек деген ағаларым бар.Түріміз демінезіміз де ұқсайды.Менің мінезім нашар, тез тұтанып шыға келем,өзім улы заттарқоймасында жасаймын.Ағаларым маған қарағанда момын,Қарабай-әскери адам, түтінінбұрқыратып темекі шегеді де жүреді.Ал Қазбек сіріңке зауытыныңдиректоры.Мен, Менің ағаларым кімдер? <o:p></o:p>

Қорытындылау            Лездеме сынақ <o:p></o:p>

1.Ақ жәнеқызыл фосфордың бір-бірінен айырмашылығы: <o:p></o:p>

а)кристалдық торының түрінде;       б)химиялық белсенділігіне; <o:p></o:p>

в) сапалық құрамында;            г) физикалыққасиетінде; <o:p></o:p>

2.Фосфордыңваленттігі мен тотығу дәрежесі оның жоғары оксиді мен қышқылына тең болады:    а) 3 және -3;     б) 3 және +3;        в) 5 және -5;          г) 5 және +5. <o:p></o:p>

3.H3PO4-тефосфордың валенттігі мен тотығу дәрежесі нешеге тең: <o:p></o:p>

а) ІІІ және +3;     б) V және +3;    в) ІІІ және+5;      г) V және +5. <o:p></o:p>

4.Қай затпенH3PO4- әрекеттеспейді, бірақ HNO3(сұйыт)- әрекеттеседі? <o:p></o:p>

а) калий карбонатымен;   б) кальцийоксидімен;   в) мыспен;     г) аммонийкарбонатымен. <o:p></o:p>

5.ЕрітіндіPO4-3 иондарының бар екендігін анықтау үшін. <o:p></o:p>

а) Ba 2+            б) Cu 2+             в) Ag+               г) Na+ алукерек. <o:p></o:p>

Жауабы: 1-а, 2-в, 3-г, 4-в, 5-в<o:p></o:p>

Үйге тапсырма:   Фосфор қосылыстары <o:p></o:p>

   Бағалау <o:p></o:p>

 

 

 

 

  <o:p></o:p>

 

Сабақ жоспарлары сайты,      www.jospar.kz - 1147898

Пікірлер (0)

Пікір жазылған жоқ, алғашқы болыңыз!

Сайт редакциясының

Электронды почтасы:

bioustaz@mail.ru

Блогтағы жазбалар